35و فرق - همچنان كه گذشت - يكمرتبه را واجب و مجزى دانسته ا ند.
اتفاق ميان مذاهب در تعداد شستن اعضاى وضو
واجب در شستن اعضاى وضو يك بار است، 1هرچند نسبت به دفعات دوم و سوم نظرات ديگرى وجود دارد:
اماميه؛ مرتبۀ دوم را سنّت و مستحب شمرده و سومين بار را بدعت و وضو را باطل مى د انند. 2
استدلال اماميه بر مدعاى خويش
اولاً: طبق آيۀ (فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ...) با يكمرتبه شستن صورت و دست ها واجب انجام شده و آنكه ادعاى بيش از اين دارد، بايد بر آن دليل اقامه كند.
ثانياً: روايت يونس بن عمار از امام صادق (ع) كه مى فرمايد:
«سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللهِ(ع) عَنِ الْوُضُوءِ لِلصَّلَاةِ؟».
3
«از امام(ع) دربارۀ وضوى نماز پرسيدم. فرمودند: يك بار، يك بار.»
عامه، مرتبۀ دوم را افضل و مرتبۀ سوم را سنت مى د انند:
«شافعى، ابوحنيفه، احمد بن حنبل: مرتبۀ اول را واجب، مرتبه دوم را افضل و مرتبه سوم را سنت دانسته و مالك: دو مرتبه را با فضيلت تر از يك مرتبه شمرده است.» 4
اختلاف فريقين در شستن دست ها
با توجه به آنچه گذشت، موارد اتفاق نظر فريقين آشكار گرديد اما اختلاف اساسى عامّه و اماميه دربارۀ وظيفۀ واجب در دست ها، كيفيت و چگونگى اين شست وشو است كه شيوه و روش ايشان متفاوت مى باشد:
اماميه بر اين عقيده اند كه غَسْل بايد از مرافق(آرنج ها) آغاز و به سر انگشتان ختم شود. 5
همچنان كه مرحوم صاحب جواهر به اين مطلب تصريح دارد: «واجب است آغاز [شستن دست ها] از آرنج و خود آرنج و پايان آن به سر انگشتان كه مراد و مفهوم اين وجوب، وجوب از بالا به پايين بودن وضو را نيز در برمى گيرد.» 6
پس مراد در اين هنگام وجوب (شروع از آرنج)، آغاز از بالا خواهد بود.
و اما عامّه بر اين باورند كه غسل(شستن) بايد به مرافق(آرنج ها) ختم شده و پايان يابد؛ چنانكه از سر انگشتان آغاز مى گردد.