205به شدت توبيخ مى كند. خداوند متعال مى فرمايد:
(لاٰ يَنْهٰاكُمُ اَللّٰهُ عَنِ اَلَّذِينَ لَمْ يُقٰاتِلُوكُمْ فِي اَلدِّينِ وَ لَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيٰارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اَللّٰهَ يُحِبُّ اَلْمُقْسِطِينَ) .
1
«خداوند شما را از نيكى كردن و رعايت عدالت نسبت به كسانى كه در راه دين با شما پيكار نكردند و از خانه و ديارتان بيرون نراندند نهى نمى كند؛ چرا كه خداوند عدالت‌پيشگان را دوست دارد.»
اسلام همواره از شروع جنگ پرهيز مى د هد حتى اگر فضاى حاكم، فضاى دشمنى و جنگ باشد؛ پيامبر خدا (ص) تا زمانى كه مشركان قريش به هم پيمانان آن حضرت خيانت نكرده و توافقنامۀ صلح حديبيه را نقض نكردند، از نيت خود براى فتح مكه پرده بر نداشت.
از جمله دلايل ديگرى كه نشان دهندۀ سعۀ صدر اسلام در برابر مخالفان و عدم تكبر پيامبر در برابر ايشان است، ازدواج آن حضرت با زنان اهل كتاب است. بدون ترديد ازدواج يكى از بزرگترين و پابرجاترين راه هاى ايجاد ارتباط به شمار مى رود. اين اقدام پيامبر (ص) براى تأكيد بر مفهوم تسامح دينى است كه مردم را همواره با قدرت هرچه تمامتر به آن دعوت و تشويق نموده است. ايشان مسلمانان را از آزار دادن اهل ذمّه نهى مى نمايد و آن را به منزلۀ آزار دادن خود و خداوند متعال قلمداد مى كند و در اين باره مى فرمايد:
«مَنْ آذَى ذِمِّيّاً فَقَدْ آذَانِي وَ مَنْ آذَانِي فَقَدْ آذَى الله» .
2
«هر كس اهل ذمّه اى را بيازارد، گويى مرا آزرده است و هركس كه مرا بيازارد گويى خداوند متعال را آزرده است.»
همچنين مى فرمايد:
«ألاَ مَنْ ظَلَمَ مُعَاهِدًا، أو انْتَقَصَهُ، أوْ كَلَّفهُ فَوْقَ طَاقَتِهِ، أوْ أخَذَ مِنْهُ شَيْئًا بِغَيْرِ طِيبِ نَفْسٍ مِنهُ، فَأَنَا حَجِيجُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» .
3
«هر كس به اهل ذمّه ظلم كند يا او را بى مقدار سازد و كارى بيش از توان او بر عهده اش گذارد يا بدون رضايتش چيزى از او بستاند، در روز قيامت من مدافع آنان خواهم بود.»
و در جاى ديگر فرموده ا ند:
«مَنْ قَتَلَ مُعَاهِدًا لَمْ يَرَحْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ وَإِنَّ رِيحَهَا لَيُوجَدُ مِنْ مَسِيرَةِ أَرْبَعِينَ عَامًا» .
4
«هر كس يك نفر از اهل ذمّه يا معاهدين اسلام را به قتل رساند، بويى از بهشت