142به اين معرفت نمى رسندكه دعوت چه كسى را اجابت كردهاند! بارى، بايد در اين سفر الهى قصد خدا كرد و هر آن چه را كه جز اوست ترك نمود؛ يعنى پيش از اينكه به حرم درآيد بايد دل را حريم دوست كند و همزمان با توجه به كعبه به سوى صاحب خانه رو كند. اگر اينگونه شود، همۀ رفتارهاى آدمى رنگ خدايى به خود مىگيرد و انسان بركات اين سفر روحانى را درك مىكند. در غير اين صورت معنويت سفر حج را از دست مىدهد. مقام معظم رهبرى در اين باره مىفرمايند:
«اگر ما ديديم كه حج، جنبۀ مادّى و ظاهرسازى و دورى از معنويت پيدا كرد و در سفر حج رفتارهايى كه براى خودمان انتخاب مىكنيم يا بر ما تحميل مىكنند، ضد معنويت است، بايد بدانيم از فلسفۀ حج دور افتادهايم. كسانى كه حج و ايام حج را به ميزان زيادى صرف كارهايى مىكنند كه در جهت مقابل معنويت؛ يعنى غرق شدن در ماديت و دورى از خداست، در حقيقت، بدون اين كه خودشان بدانند، از آن سرمايهاى كه خداى متعال در حج به آنها هديه كرده است، كم مىكنند. آنها خيال مىكنند چيزى بهدست مىآورند؛ در حالىكه چيزى از دست مىدهند و با غرق شدن در مادّيات، هديۀ معنوى را ناقص مىكنند.» 1
اين بُعد معرفتى و معنوى سفر، بسيار اهميت دارد و شايسته است زائر بيت الله الحرام به آن توجه كند. امام صادق (ع) در حديث مفصلى در خصوص آداب حج به اين بعد توجه كرده، مىفرمايد:
«إِذَا أَرَدْتَ الْحَجَّ فَجَرِّدْ قَلْبَكَ لِلهِ تَعَالَى مِنْ كُلِّ شَاغِلٍ وَ حِجَابِ كُلِّ حَاجِبٍ وَ فَوِّضْ أُمُورَكَ كُلَّهَا إِلَى خَالِقَكَ وَ تَوَكَّلْ عَلَيهِ فِي جَمِيعِ مَا يظهَرُ مِن حَرَكَاتِكَ وَ سَكَنَاتِكَ وَ. . .» 2.
«چون خواستى حج بگزارى، پيش از آن كه عزم رفتن كنى، دلت را براى خدا از هر دلبستگى و مشغلهاى و از هر حجابى خالى كن و همۀ كارهايت را به آفريدگارت واگذار و در تمام حركات و سكناتت به او