102روسى تاشكند شده بود. احتمالاً او نگران وضعيت دشوار زائران تركستان بوده است ولى شايد از طرف ديگر اين موقعيت را به مثابه فرصتى مى ديده كه بتواند، در عين خدمت به روس ها، شخصاً مقام رهبرى جامعۀ خود را در دست بگيرد.

طرح پيشنهادى سيدعظيم اوف جذاب و گيرا بود. خود او، و نه حكومت روسيه، مسئول برطرف كردن نيازهاى زائران بود. او در گزارشى دربارۀ فعاليت هايش ادعا مى كند كه «خصلت زائران مسلمان» را مى شناسد. آنان «لجباز و متعصب و از اصول ابتدايى فرهنگ اروپايى بى خبرند. نسبت به هر بيگانه ا ى بدبين ا ند و كاملاً قوانين شريعت را رعايت مى كنند. در مقابل هرگونه نوآورى، به ويژه آنها كه توسط افراد غيرمرتبط با خودشان عرضه شده ا ند، عداوت مى و رزند.» چه كسى بهتر از او مى توانست سفر طولانى آنان به بنادر روسى و بازگشت از آن و حتى اجاره كردن كشتى به مقصد عربستان را اداره و سازماندهى كند؟ «مصائبى» كه آنان در طول اين سفر دراز متحمل مى شدند به علت «سطح فرهنگى پايين آنها» بود كه در عدم سازماندهى و جهل آنها نسبت به زبان روسى آشكار مى شد. اينها دقيقاً همان مهارت هايى بود كه او مى توانست تدارك ببيند. ¹با اين همه، او مسؤوليت رعب آورى را بر عهده گرفته بود. حتى تلاش قاطع توماس كوك و كمپانى او در دهۀ 1880 براى سازماندهى سفر زائران هندى به مكه شكست خورده و نتوانسته بود كه در شرايط آشفته اين سفر مقدس نظم ايجاد كند.

طرح او بلندپروازانه و مبسوط بود. اين طرح شامل ساخت ايستگاه هاى راه آهن ويژه زائران و نيز ساخت مجموعۀ كاملى از اقامتگاه، كلينيك درمانى و ايستگاه بهداشتى در اودسا براى مساعدت كردن زائران در گذار آنها به سمت كشتى هاى بخار بود. او به دنبال فراهم كردن واگن هاى ويژه بود و نيز متعهد شد كه براى تأمين نيازهاى مسافرانش كارگزاران مسافرتى و تعدادى مترجم استخدام كند. درآمد وى از محل فروش بليت هاى قطار و كشتى و فروش خدمات و ضروريات سفر حاصل مى گشت. مقامات تركستان كه شايد نسبت به امتيازات او حسادت مى كردند، از وى تصوير ناخوشايندى به عنوان يك فرد مزاحم كه جاه طلب است ولى سررشته ا ى از مسائل فرهنگى ندارد ترسيم كردند. گزارش هاى انتقادى كه از تاشكند مى رسيد؛ به ريسك هاى تجارى ناموفق او اشاره داشتند و دربارۀ روابط دوستانه مشكوك او با «اشراف روسى» ، كاميابى در ارتباط با «بانوان محلى» و ولع او نسبت به الكل هشدار مى د ادند. ²على رغم اين مخالفت ها، در اواخر سال 1907 موافقت سنتپترزبورگ براى تصاحب مقام «كارگزار كل» زائران تركستان را به دست آورد.

نتايج اولين سال فعاليت او در 1908 نشان داد كه دولت تزارى در رفع اختلافات خود با زيارت گروه هاى مسلمان تا چه حد موفق بوده است. همچنين آشكار شد كه تنظيم برنامه ا ى مبسوط براى يك سفر زيارتى سازمان يافته تا چه ميزان دشوار است. سيد عظيم اوف موفق شد كه چند ايستگاه