114فتنهها در مسائل فقهى دامن مىزنند كه هيچ ارتباطى با عقايد ندارد. مسلمانان نيز تحت تأثير اين فتنها نگيزىها يكديگر را به كفر متهم مىكنند، غافل از آن كه مسائل فقهى همواره عرصها ى براى اختلاف و مناقشۀ ميان فقيهان بوده است.
3. محكوم كردن تكفير توسط دانشمندان مسلمان
تكفير اهل قبله
از آنجاكه پيامبرص اسوه و الگوى همۀ مسلمانان و به شكلى ويژه، الگوى دانشمندان بصير، بيدار و مخلص است؛ اين دانشمندان نيز - با اقتدا به ايشان - اقدام به دعوت همۀ مسلمانان به اتحاد و همبستگى زير لواى اسلام و ايمان كردند. تنها افرادى از اين دعوت مستثنا هستند كه يكى از اصول سهگانۀ توحيد، نبوت و معاد يا لوازم هر يك از اين سه اصل را انكار كنند. اكنون نمونههايى از سخنان اين دانشمندان را براى شما نقل مىكنيم:
1. سخن شيخ جليل القدر و برجسته فضل بن شاذان ازدى
1
اگر همۀ گنجينههاى طلا و نقرۀ زمين را در اختيار كسانى كه شما اصطلاحاً به آنان رافضه مىگوييد، قرار دهيد تا كشتن يك مسلمان يا گرفتن مال او را حلال بدانند، به هيچ وجه اين كار را نخواهند كرد. مگر به دستور امامى همچون على بن ابى طالب (ع) كه به همۀ امورآگاه است و او امام هدايت شدها ى است كه به روايت خود شما بين مردم به عدل حكم مىكند. 2
2. سخن امام ابو الحسن على بن اسماعيل أشعرى
احمد بن زاهر سرخسى اشعرى مىگويد: هنگامى كه ابو الحسن اشعرى در خانۀ من در بغداد در حال احتضار بود، دستور داد همۀ ياران وى گرد آيند. هنگامى كه همه جمع شدند، گفت: شهادت دهيد كه من هيچ يك از اهل قبله را براى هيچ يك از گناهانشان تكفير نكردم؛ زيرا مىديدم كه همۀ آنان معبودى يكتا را پرستش مىكنند و همۀ آنان مسلمان هستند. 3
3. سخن ابن حزم در بارۀ كسانى كه تكفير مىشوند و آنان كه تكفير نمىشوند
ابن حزم ظاهرى مىگويد: «گروهى معتقدند كه نمىتوان هيچ مسلمانى را به خاطر يك اعتقاد و يا فتوا متهم به تكفير و تفسيق نمود. هركه در موضوعى از اين قبيل اجتهاد كرد و به آنچه كه به اعتقاد او حق است حكم كرد و عمل نمود؛ به هر حال مأجور خواهد بود. اگر اجتهاد وى صحيح باشد دو