169 بر قلّۀ مناسك

پيامبر خداصلى الله عليه وآله وسلم مى فرمايد:

«أَنْسَكُ النَّاسِ نُسُكاً، أَنْصَحُهُمْ جَيْباً وَ أَسْلَمُهُمْ قَلْباً لِجَمِيعِ الْمُسْلِمِينَ» ؛ ¹ «عبادت كننده ترين مردم، نسبت به تمامى مسلمانان، كسى است كه خيرخواه تر و دل پاك تر باشد.»

و امام اميرالمؤمنين عليه‌السلام فرمود:

«مِنَ السَّعَادَةِ التَّوْفِيقُ لِصَالِحِ الأَعْمَال » ؛ ²«توفيق در انجام كارهاى شايسته و نيكو، از سعادت و خوشبختى است.»

اكنون مطالب خود را در دو بخش سامان مى دهيم: بخش نخست: ملاحظات و روابط پزشك با روحانى و مدير كاروان و بخش دوم: چگونگى برخورد پزشك با زائران.

بخش اول: با روحانى و مدير كاروان

1. جايگاه رفيع پزشك

هم اكنون معمولاً پزشك، در رديف يكى از عوامل كاروان و زير مجموعۀ مدير است و به بيانى، مديريت دو پايه دارد: مدير و روحانى، در نتيجه، پزشك، منتخب مدير و تحت امر او و به ناچار، هماهنگ با او است.

پيشنهاد اين است كه از نظر منزلت و جايگاه؛ مديريّت مثلث باشد و پزشك هم در اين منظومه، مهم، ذى نفوذ و اثرگذار و در واقع يك پايه منظور شود و راهكار آن هم اين است: همان طور كه الآن روحانى كاروان زير نظر بعثه فعاليت مى كند و تحت فرمان مدير كاروان و از عوامل مدير نيست، پزشك هم زير نظر هيأت پزشكى حج فعاليت كند و از عوامل و خدمۀ مدير و تحت فرمان مدير نباشد و نقش او بارزتر از وضع كنونى باشد. به ياد دارم مدير كاروانى در مكه، در حضور ديگران و پزشك - هر چند به شوخى - مى گفت:

«من پزشك كاروان تعيين مى كنم، من تو دهنِ اين پزشك مى زنم!»

نتيجۀ اين پيشنهاد آن است كه هر كاروانى سه ركن داشته باشد: روحانى، مدير و پزشك و هر يك از آنان، مستقل از يكديگر و مددكار هم باشند.

راه كار ارج نهادن به پزشك، نكته اى است كه جا دارد جداگانه بررسى گردد؛ مثل اين كه او هم نسبت