161واسطه يا بى‌واسطه شاگردان آن‌ها بوده‌اند، برترند؟
ابن تيميه بر اساس كدام روايت نبوى چنين حكمى كرده است؟
به هرحال، صحابى يا تابعى بودن، به تنهايى، هيچ فضيلتى براى انسان نمى‌آورد. قرآن كريم فضيلت را به ايمان و تقوا 1و علم 2و جهاد 3مى‌داند. هركس اين فضايل در او جمع باشد برتر است؛ خواه از صحابى باشد يا تابعى، خواه از نسل اول اسلام باشد يا نسل حاضر.
آيا آيه‌اى از قرآن كريم يا روايتى از پيامبرخدا (ص) آمده است كه از اهل بغى اطاعت كنيد يا به عكس، دستور داده باشد با اهل بغى ستيز كنيد تا به فرمان خدا تن دهيد؟ 4
يكى ديگر از تناقض‌گويى‌هاى ابن تيميه اين است كه هم حديث رايۀ را پذيرفته كه پيامبر در جنگ خيبر فرمود: «فردا پرچم را به دست كسى مى‌دهم كه خدا و رسول، او را دوست دارند و او هم خدا و رسولش را دوست دارد و باب خيبر را به دست او خواهد گشود.» 5و هم مى‌داند كه خداوند علي‌بن ابى‌طالب (ع) را دوست دارد، اما از سوى ديگر معاويه را از صحابى مى‌داند كه دوستى او واجب است! براى حق و باطل در نزد ابن تيميه چه معيارى وجود دارد كه هم على (ع) و هم معاويه دشمن على، جزو دوستان خدا قرار مى‌گيرند؟ ! در اين‌كه على دوست خداست و خدا دوست على، جاى شك نيست اما براى دوستى معاويه با خدا و به عكس، هيچ دليلى جز اجتهاد ابن تيميه نداريم.
ابن تيميه به استناد روايت
«لاَ يَدْخُلُ النَّارَ أَحَد بَايَعَ تَحْتَ الشَّجَرَة» 6مى‌نويسد: «هيچ يك از كسانى كه در بيعت رضوان با پيامبر بيعت كردند، به جهنم نمى‌روند.» 7اما او توجه نكرده است كه اين حديث با اطلاقش با آيۀ شريفۀ «لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ» 8در تعارض است چون آيۀ شريفه اختصاص به مؤمنان دارد نه منافقانى مانند عبدالله بن اُبى و اوس بن خولى كه بعدها نفاقشان آشكار شد؛ 9چنان‌كه شوكانى، از مفسران سلفى، برخلاف ابن تيميه ذيل آيۀ شريفه (وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لاَ تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ) ؛ 10مى‌نويسد: «اينها كسانى بودند كه بر نفاقشان ماندند و توبه نكردند و بر نفاق مردند؛ مانند عبدالله بن ابى و ابوعامر راهب و. . . .» 11
ابن تيميه با استناد به آن روايت، عبدالله بن ابى را اهل بهشت مى‌داند و شوكانى اهل جهنّم. البته حق با شوكانى است؛ زيرا خداى سبحان فرمود: «إِنَّ الْمُنافِقينَ فِي الدَّرْكِ الأَسْفَلِ مِنَ النَّار» . 12
نتيجه اين‌كه سخن ابن تيميه كه گفته است: «إنَّ كُلّ مَن صَحِبَ النَّبِي (ص) أفضل مِمَّن لَم يَصحَبهُ مُطلَقاً» 13سخن بى‌پايه‌اى است؛ زيرا نه با معيارهاى قرآنى سازگار است و نه روايتى از پيامبر به اين