33حضرت فرمود: «به جهت اقتدا به حضرت رسول (ص) ، وقتى كه مكه فتح شد، عقيل خانۀ پيامبر خدا (ص) را در غياب حضرت فروخته بود، به ايشان عرض كردند، اى پيامبر خدا! آيا خانۀ خود را مطالبه نمىكنى؟ حضرت فرمودند: آيا عقيل براى ما خانهاى باقى گذاشته است؟ ما خاندانى هستيم كه بر نمىگردانيم چيزهايىكه به ظلم از ما گرفته شده است. به همين جهت على (ع) وقتى به حكومت رسيد، فدك را بر نگرداند.» 1
از امام رضا (ع) نيز چنين مطلبى را پرسيدند، آن حضرت در پاسخ فرمودند:
«ما خاندانى هستيم كه فقط خداوند از حقوقى كه به ما ظلم شده انتقام مىگيرد. و ما ولى مؤمنان هستيم و براى آنها حكم مىكنيم و حقوقشان را از ظالمان مىگيريم، ولى حقوق خود را از كسانى كه به ما ظلم كردهاند نمىگيريم.» 2
ابن ابىالحديد مىنويسد: على (ع) همچون ابوبكر و عمر، فدك را براى مصارف عمومى مسلمانان قرار داد. 3
بى شك اين عمل امير مؤمنان، على (ع) بهخاطر جو حاكم در مكه و مدينه بود و به خاطر آنكه در مظان اتهام قرار نگيرد كه صدقات رسول خدا را به نفع خود برداشته، لذا با وجود آنكه در گذشته براى اثبات حق همسرش با خلفاى قبلى مجادله داشت، اما در اينجا هيچ واكنشى نشان نداد.
محمدبن اسحاق گويد: از امام باقر (ع) پرسيدم: امير مؤمنان (ع) وقتى به خلافت رسيد. نسبت به سهم خويشان پيامبر از خمس، چه تصميمى گرفت؟
حضرت فرمود: آن را مثل ابوبكر و عمر جزو بيت المال قرار داد.
عرض كردم: چرا؟ درحالىكه شما مىگوييد: سهم «ذىالقربى» براى خاندان پيامبر است؟ حضرت جواب داد: على (ع) دوست نداشت (در رابطه با چيزى كه سودش به خاندان خودش مىرسيد) [مورد اتهام قرار گيرد] و مردم بگويند: على مخالفت ابوبكر و عمر نمود. [تا چيزى براى خودش در نظر گيرد]. 4
امام على (ع) در خطبهاى به اين مطلب اشارۀ كلى دارد و مىفرمايد:
«حاكمانِ پيش از من، اعمالى انجام دادند كه مخالف روش پيامبر (ص) بود و در مخالفت با آن حضرت تعمّد داشتند. عهد او را نقض كردند و سنتش را تغيير دادند. بدانيد اگر مردم را