141
1. در آسمان بودن خدا:
ابن خزيمه براى اثبات اين مطلب كه «خدا در آسمان است» به آيات زير استناد مى‌كند:
«أَ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمُ الأَرْضَ فَإِذا هِيَ تَمُور * أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً» .
«آيا از اين ايمن هستيد كه در خشكى (با يك زلزله شديد) شما را در زمين فرو ببرد، يا طوفانى از سنگريزه بر شما بفرستد (و در آن مدفونتان كند) ، سپس حافظ (و ياورى) براى خود نيابيد؟» (اِسراء: 68)
ابن‌خزيمه، افزون بر اين آيه، به آيۀ «يَا عِيسَى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَ رافِعُكَ إِلَيَّ. . .» ؛ « «من تو را برمى‌گيرم و به سوى خود، بالا مى‌برم.» (آل‌عمران:55)
و نيز به آيات: سورۀ نساء، 5 سورۀ سجده و 4 معارج كه در همين زمينه است، استناد مى‌كند و مى‌گويد: اين‌ها دلالت دارد كه خدا در آسمان است. 1او پس از ذكر آيات، به بيان روايات مى‌پردازد و چند روايت در اين باب بيان مى‌كند؛ از جمله رواياتى كه ابن خزيمه 2و ابن قدامه مقدسى 3و عبدالغنى مقدسى 4و ابن‌تيميه در عقيدۀ واسطيه 5به نقل از احمدبن حنبل بدان استناد كرده‌اند، اين روايت است كه معاوية بن حكم سُلَمى از پيامبر (ص) نقل كرده كه جاريه‌اى را به حضورش آوردند، حضرت از او پرسيد: «أين الله؟» پاسخ داد: در آسمان. پرسيد: من كيستم؟ گفت: تو فرستادۀ خدا هستى. فرمود او را آزاد كنيد كه او مؤمن است؛ از جمله روايات ديگرى كه ابن خزيمه به آن استناد مى‌كند، مسألۀ معراج پيامبر است كه مى‌گويد:
«در اخبار دلالت روشنى است كه پيامبر (ص) از دنيا به سوى آسمان هفتم عروج كرد. . . اين اخبار دلالت دارد كه خالق و بارى تعالى فوق آسمان‌هاى هفتگانه است.» 6
ابن قدامه مقدسى نيز احاديث پرشمارى براى اثبات صفت علوّ (در آسمان بودن خداى تعالى) گزارش مى‌كند؛ از جمله مى‌نويسد: عمرو بن العاص از پيامبر خدا (ص) نقل كرده كه فرمود:
«ارْحَمُوا مَنْ فِي الأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ» ؛ «بر اهل زمين ترحّم كنيد تا آن كه در آسمان است بر شما ترحم كند.»
وى از اين روايت، در آسمان بودن خدا را نتيجه مى‌گيرد. 7