140
آيا خدا در آسمان است؟
(بررسى و نقد ديدگاه سلفيه در مكانمندى خدا)
على‌اله بداشتى
دانشيار دانشگاه قم
مقدمه
در مقالۀ شناخت سلفيه - كه در فصلنامۀ «ميقات حج» ، شماره نشر يافت، اشاره شد كه اين نحلۀ فكرى، پيرو اهل حديث و ابن تيميه و محمد بن عبدالوهاب‌اند و در تفسير آيات و روايات مربوط به صفات الهى به ظاهر آيه بسنده كرده و از هرگونه تأويل عقلى يا عرفانى مى‌گريزند. اين نوع نگرش به صفات الهى، به ويژه صفاتى مانند؛ استواى خدا بر عرش و دست و چشم داشتن خدا و. . . كه آن‌ها را صفات خبرى 1مى‌نامند، مستلزم اين است كه براى خدا صفات جسمانى قايل شده و خدايى انسان وار تصوير نمايندكه اين، دور از منطق قرآن وبرهان است. يكى از اين صفات خبرى‌كه سلفيه براساس ظواهر آيات و روايات معتقدند، مكانمندى خداست كه در سه عنوان تحليل وبررسى مى‌شود: 1. درآسمان بودن خدا 2. استواى خدا برعرش 3. نزول خدا در شب.