872.

«مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَزِيعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ: كَتَبْتُ إِلَى الرِّضَا (ع) هَلْ يَجُوزُ لِلْمُحْرِمِ أَنْ يَمْشِى َ تَحْتَ ظِلِّ الْمَحْمِلِ فَكَتَبَ نَعَم» . ¹ «محمد بن اسماعيل گويد: به امام رضا (ع) نامه نوشتم و پرسيدم: آيا براى محرم جايز است كه در سايۀ محمل حركت كند؟ در پاسخ نوشت: آرى.»

3.

«مُحَمَّدِبْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحِمْيَرِى ِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِاللهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحِمْيَرِى أَنَّهُ كَتَبَ إِلَي صَاحِبِ الزَّمَانِ (ع) يَسْأَلُهُ عَنِ الْمُحْرِمِ يَرْفَعُ الظِّلالَ هَلْ يَرْفَعُ خَشَبَ الْعَمَّارِيَّةِ أَوِ الْكَنِيسَةِ وَ يَرْفَعُ الْجَنَاحَيْنِ أَمْ لاَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ لاَ شَى ْءَ عَلَيْهِ فِي تَرْكِهِ رَفْعَ الْخَشَبِ» . ² «محمد بن عبدالله طى نامهاى از صاحب الزمان (ع) پرسيد: محرمى سايه بان (وسقف محمل) را بر مى دارد. آيا چوب دو طرف عماريه يا كنيسه را نيز بردارد؟ امام (ع) در پاسخ نوشت: اگر چوبها را بر ندارد، چيزى بر او نيست.»

در ذهن راوى چنين بوده كه چوبهاى ديواره و جانبى عماريه وكنيسه، سايه مياندازند و محرم در معرض اين سايهها قرار ميگيرد. آيا جايز است؟ امام پاسخ ميدهد: وجود اين چوبها و ديوارهها منعى ندارد.

دليل معارض

برخى خواستهاند روايت قاسم بن صيقَل را به عنوان روايت معارض مطرح كنند.

قَاسِمِ بْنِ صَّيْقَل گفت: هيچكس را در رعايت سايه، سختگيرتر از ابو جعفر (عليهما السّلام) نديدم. هنگامى كه محرم ميشد، دستور ميداد قبه و اطراف آن را بردارند. ³پاسخ: عمل امام جواد (ع) ، از شدت تقواى آن حضرت بوده است و دلالت آن بر حرمت سايه گرفتن از جانبين، محل تامل است. علاوه، اين سخن راوى است كه از تقواى آن امام همام داد سخن ميدهد. و اين نشان از كثرت تقواى امام است كه بر خلاف سيرۀ مردم از سايۀ اطراف قبّه نيز اجتناب ميكند وگرنه سيرۀ مردم عدم اجتناب بوده است، و اين