109حضرت صادق (ع) پسرى دارند به نام اسماعيل كه اسماعيليه منتسب به او هستند. قهرمانان اين جريان در تاريخ اسلام دو گروهاند؛ 1. اسماعيليه، كه به آنها باطنيه هم مىگويند 2. متصوّفه كه بيشتر در هندوستان و كم و بيش در ايران هستند. اينها در يك دورهاى حكومت نيز تشكيل دادند كه حكومت فاطميان مصر بود. اسماعيليان به اصطلاح، شيعۀ شش امامى هستند ولى بهطور قطع، اجماع و اتفاق تمامى علماى شيعۀ دوازده امامى اين است كه اين شش امامىها از هر غير شيعهاى از تشيع دورترند؛ يعنى حتى اهل تسنن كه هيچ يك از ائمۀ شيعه را - آنگونه كه شيعه اعتقاد دارد - قبول ندارند، به اهل تشيع نزديكترند از اين به اصطلاح شيعههاى اسماعيلى! 1پيروان اسماعيليه، اسماعيل فرزند امام جعفر صادق (ع) را امام هفتم مىدانند. اينان همزمان با روزگار سامانيان سر بر آوردند و سدهها با توان و قوّت بسيار، به نشر انديشههاى انحرافى خويش پرداختند. امروز از تعدادشان كاسته شده و در ايران بسيار كم شمارند؛ زيرا پس از نابودى قلعة الموت به دست مغولان و نابودى كتب موجود درآن، منابع آنها از بين رفت، اما اسماعيليان هندى در هند تلاشهاى چندى دارند. آنها هنوز منابعى دارند و برآن نيز افزودهاند.
امام كنونى اسماعيليان نزارى كه در منطقۀ الموت تمركز جغرافيايى داشتند، كريم آقاخان نام دارد كه در ژنو متولد شده و اكنون در پاريس اقامت دارد و فارغ التحصيل دانشگاه هاروارد است. 2
اسماعيل مدفون در بقيع
اسماعيل با اهل خويش در منطقۀ عُريض مدينه ميزيست و بالمآل در زمان حيات پدر بزرگوارش امام صادق (ع) بر اساس مشيت الهى در سال 143ق. درگذشت و در بقيع مدفون گرديد.
«فَحُمِلَ عَلَى رِقَابِ النّاسِ إِلَى أَبِيهِ بِالْمَدِينَةِ فَجَزِعَ عَلَيْهِ جَزَعاً شَدِيداً وَ تَقَدَّمَ سَرِيرَهُ بِغَيْرِ حِذَاءٍ وَ لاَ رِدَاءٍ وَ كَانَ يَأمُرُ بِوَضْعِ سَرِيرِهِ عَلَى الأَرْضِ قَبلَ دَفنِهِ مِرَاراً كَثِيرَةً