108
علاقه شديد امام صادق (ع) به اسماعيل
امام صادق (ع) به فرزندش اسماعيل به شدت علاقه داشتند و در فراق ايشان گريستند.
«عَنْبَسَةُ الْعَابِدُ، قَالَ: لَمَّا تُوُفِّىَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ الصَّادِقُ (ع) : أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ هَذِهِ الدُّنْيَا دَارُ فِرَاقٍ وَ دَارُ الْتِوَاءٍ لاَ دَارُ اسْتِوَاءٍ، فِى كَلاَمٍ لَهُ، ثُمَّ تَمَثَّلَ بِقَوْلِ أَبِى خِرَاشٍ:
فَلاَ تَحْسَبِنَّ أَنّى تَنَاسَيْتُ عَهْدَهُ
وَ لَكِنَّ صَبْرِى يَا أُمَيْمُ جَمِيل» . 1
«عن سبة العابد گويد: هنگامى كه اسماعيل بن جعفر از دنيا رفت، امام صادق (ع) فرمودند: اى مردم اين دنيا خانۀ جدايى و مفارقت است. خانۀ بىقرارى است، نه جايگاه آرامش. سپس به كلامى از ابو خراش استناد فرموند كه گمان مبريد من عهد و دورۀ وجودش را فراموش كنم، ليكن صبر من اى اُميم (فردى از عرب) چه نيكو است.»
در حديثى ديگر است كه چون مرگ اسماعيل فرا رسيد حضرت بر حاشيۀ كفن وى چنين نوشتند:
«إِسْمَاعِيلُ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّاللهُ. . .» ؛
2
«اسماعيل گواهى مىدهد كه خدايى جز خداى واحد و يگانه نيست. . .» .
و نيز دستور دادند كه برخى از شيعيان به مكه بروند و به نيابت وى، حج بگزارند و آنان چنين كردند و امام هزينۀ سفر ايشان را دادند.
ظهور فرقههاى اسماعيليه
همانگونه كه اشاره شد، متأسفانه در زمان حيات اسماعيل، گروهى ظهور يافتند كه معتقد به امامت وى و فرزندش شدند و اين داستان مفصّلى دارد و تحقيقات گستردهاى را طلب مىكند و ما در اين نوشتار در صدد پرداختن به آن نيستيم، فقط مىتوانيم اشاره كنيم كه متأسفانه كم نيستند كسانى كه در تاريخ معتقد به امامت وى بودهاند.