59بنا را تا ارتفاع چهار ذرع و نيم بنا كرده، آنگاه آنرا با خاك پركردند و در را بر بالاى اين اندازه قرار دادند و آن را با قطعهاى از چوب و قطعهاى از سنگ بالا بردند. طول ديوار 9 ذرع بود كه آن را كم پنداشتند و مىخواستند به آن بيفزايند، از اين رو، 9 ذرع ديگر بر آن افزودند و نپسنديدند كه بدون سقف بماند، پس وقتى به سقف رسيدند «باقوم» رومى ازآنان پرسيد: دوست داريد كه سقف برآمده باشد يا صاف تا من همان كنم؟ گفتند: خانۀ خداى ما را صاف بنا كن. پس آن را صاف كردند و در آن 6 ستون در دو رديف قرار دادند. هر رديف سه ستون از گوشۀ (ركن) شامى كه كنار حجرالأسود بود تا طرف يمانى را شامل مىشد.
ارتفاع آن را از كف زمين تا بالا18 ذرع قرار دادند كه پيش از آن 9 ذرع بود. آن را از بالا تا پايين 15 رديف از چوب و 16 رديف از سنگ بنا كردند و ناودان آن را جايى قرار دادند كه آب باران در داخل حجر اسماعيل بريزد و پلههايى از چوب داخل ركن شامى قرار دادند و يك در نيز براى آن گذاشتند كه باز و بسته مىشد.24
بناى ابن زبير
صاحب كتاب «تاريخ الكعبۀ المعظمه» روايتى را نقل مى كندكه واضحترين و جامعترين روايات نقل شده از حافظ نجم الدين بن فهد، در «اتحاف الورى» در مورد عمارت و بناى ابن زبير است و در همان زمان با روايت ديگرى مخالفت و ناسازگارى نداشته است. ما بخشى از آن را بيان خواهيم داشت. اين بخش مىتواند براى روشن ساختن بناى عبدالله بن زبير كفايت كند. بى آنكه به جزئيات مربوط به اختلافات و نيز علل هجوم به كعبه با منجنيق كه منجر به سوزانيدن آن شد، بپردازيم.
پس ما به اين روايت در آن بخشى خواهيم پرداخت كه مخصوص بناى كعبه است. در روايت حافظ آمده است: «ابن زبير بزرگان و اشراف را فراخواند و با آنان درخراب كردن كعبه مشورت كرد. سپس مردم بسيارى از جمله جابر بن عبدالله كه براى انجام عمره به مكه آمده بودند، براى خراب كردن آن نظر دادند ولى بسيارى ديگر از مردم نيز نظر به خراب كردن آن نداشتند؛ از جمله عبدالله بن عباس» .
پىنوشتها:
1. به كتاب علامه استاد احمد عبدالغفور عطار با نام «حج النبى9» استناد كردهايم.
2. احمد عبدالغفور عطار - حجۀ النبى9 - ص40
3. گزارش هفدهمين كنفرانس وزراى خارجه دولتهاى اسلامى در عمان به تاريخ 7/8/1408ق كه در آن قرار بود بر محدود كردن تعداد حجاج از همه سرزمينها بر مبناى هزار نفر از هر يك ميليون نفر تصويب شد.
4. البته اگر عجله نكرده، تا روز 13 ذيحجه بمانند.
5. اين امر در خلال ماه جمادى الاول 1415 بوسيله مجموعه بن لادن به اجرا درآمد و قبل از حج سال 1415به پايان رسيد.
6. فى رحاب بيت الحرام - 124
7. اين عمليات در سال 1377 قمرى تمام شده است.
8. الكعبۀ المشرفه - ص233-234
9. فى رحاب بيت الله الحرام، ص125
10. براى اطلاع بيشتر به كتاب تاريخ الكعبۀ المعظمه، ص228 به بعد رجوع شود.
11. الكعبۀ المشرفه، ص247
12. تاريخ الكعبۀ المعظمه، ص136
13. مجدى حريرى، توسعه و عماره الحرمين الشريفين، رويه حضاريه
14. تاريخ الكعبۀ المعظم، ص137
15. اين امرا تاريخ الكعبۀ المعظمه ذكر كرده و بناى عبدالمطلب را درست ندانسته است.
16. تاريخ الكعبۀ المعظمه، ص 39
17. بجز بناى عبدالمطلب براساس ترتيب است و بناى ابن زبير و حجاج يكى حساب شده است.
18. فى رحاب البيت الحرام، ص120
19. تاريخ الكعبۀ المعظمه، ص39
20. تاريخ الكعبۀ المعطمه، ص65
21 تاريخ الكعبۀ معظمه، ص66
22. تاريخ الكعبۀ المعظمه، ص86-69
23.
24. تاريخ الكعبۀ المعظمه، ص68-69