47
تاريخ و رجال
خفتگان در بقيع (4)
على اكبر نوايى
واجنب إلى الصحراء بالبقيع
فثمّ أرض الشرف الرفيع
به دنبال مطالبى كه در شمارههاى گذشته در بارۀ خفتگان و غنودگان در بقيع آورديم، اكنون به يادكرد و بررسى مدفونين ديگرى از صحابۀ صادق و با وفاى پيامبر (ص) ميپردازيم. تا كنون به شرح حال نوزده تن از شخصيتها پرداختيم و اكنون بقيۀ آن را پى ميگيريم:
20. حاطب بن أبو بَلْتَعه
حاطب بن ابى بَلْتَعه الخالفى اللخمى، متوفّاى سال 30 هجرت و مدفون در بقيع است. مشهور آن استكه چون حَطَب (حيزم) جمع ميكرده، حاطب برنام اصلياش غالب شد و به تدريج آن را به فراموشى سپرد. حاطب اهل يمن بود و به مكه آمد و در مكه، چون عشيره و قبيلهاى نداشت، همپيمان زبيربن عوام، برادر زادۀ حضرت خديجه (س) گرديد و پس از آنكه پيامبر (ص) به رسالت مبعوث شد، دركنار كوه ابوقبيس، آن حضرت را ملاقات كرد و به وى ايمان آورد و شهادتين بر زبان جارى ساخت.
او يكى از ياران پاك نهاد و با كفايت و دانشمند حضرت رسول بود كه رواياتى هم در فضيلت و مقام والاى او از پيامبر (ص) نقل شده است.
«يكى از غلامانش به حضور پيامبر خدا آمد و از حاطب شكايت كرد و گفت: اى فرستادۀ خدا، حاطب به جهنّم ميرود؟»
پيامبر در پاسخ وى فرمودند: نه؛ زيرا او در جنگ بدر و حديبيه شركت داشت و خداى متعال از كسانى كه در بدر بودهاند، راضى است.» 1
مهاجرى بدرى
حاطب بن ابو بلتعه، در نزد پيامبر (ص) جايگاهى برجسته داشت و شخصيتى بود بلند آوازه. او با پيامبر از مكه به مدينه هجرت كرد و افتخار شركت در جنگ بدر نصيبش شد.
«و حاطبُ مهاجريّ بدريّ، له كرامة عند الرسول» . 2
«حاطب، شخصيتى بدرى و مهاجرى بود كه در نزد پيامبر جايگاهى والا و موقعيتى ارجمند داشت.»
او همچنين در حديبيه همراه پيامبر حضور داشت و شاهد پيمان حديبيه نيز بود.
روايتگر حضرت رسول (ص)
حاطب، راوى احاديث پيامبرخدا (ص) بود و از آن حضرت روايات فراوانى را نقل كرده است كه به دو نمونه از آنها اشاره ميكنيم:
1. «عن حاطب بن أبي بلتعة مرفوعاً عن رسول الله (ص) : «مَنْ زارني بعدَ موتي فكأَنّما زارني في حياتي, ومَنْ مات في أحد الحرمين بُعث يوم القيامة من الآمنين» . 3