93رود، در اصطلاح به معناى اعتقاد به بركت داشتن كسى يا چيزى است كه بركت و ميمنتِ خود را بى‌واسطه يا با واسطه از جانب پروردگار يافته است.
*پيشينۀ تبرك
در قرآن كريم، تفاسير و كتب تاريخ، آنچه از سرگذشت امت‌هاى متشرّع پيشين استفاده مى‌شود، اين است كه: تبرك به آثار انبيا و اولياى الهى در نزد آنها، به عنوان عملى مشروع وجود داشته است؛ براى نمونه به بعضى از آنها اشاره مى‌شود:
1. متبرّك بودن پيراهن حضرت يوسف7؛ به‌گونه‌اى‌كه به برادرانش مى‌فرمايد: اذْهَبُوا بِقَميصي هذا فَأَلْقُوهُ عَلى وَجْهِ أَبي يَأْتِ بَصيراً ؛4 اين پيراهن مرا ببريد و بر صورت پدرم بيندازيد، تا بينا شود و آنان چنين كرده و پيراهن را با خود بردند و به ميمنت و بركت آن پيراهن، يعقوب7 بينايى خود را باز يافت؛ فَلَمّا أنْ جاءَ الْبَشيرُ ألْقاهُ عَلي وَجْهِهِ فَارْتَدَّ بَصيرًا ،5 اما هنگامى كه بشارت‌دهنده فرا رسيد، آن (پيراهن) را بر صورت او افكند، ناگهان بينا شد.
قرآن كريم اين عمل پيامبر الهى را نقل نموده و آن را رد نكرده است.
2. متبرّك بودن صندوقى‌كه آثار آل موسى و آل هارون در آن قرار داشت؛ به طورى كه بنى اسرائيل به هنگام نبرد با دشمنان، آن را همراه مى‌بردند و همين، مايۀ آرامش آنها بود. البته به خاطر بى‌احترامى آنها به آن صندوق، خداوند آن‌را از ميان آنان برداشت و وقتى‌كه طالوت را به عنوان فرمان‌روا برانگيخت بار ديگر آن صندوق را به عنوان نشانۀ فرمان‌روايى طالوت قرار داد: إنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أنْ يَأْتِيَكُمُ التّابُوتُ فيهِ سَكينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ بَقِيَّةٌ مِمّا تَرَكَ آلُ مُوسي وَ آلُ هارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلائِكَةُ ؛6 نشانۀ حكومت او اين است‌كه صندوق عهد به سوى شما خواهد آمد؛ (همان صندوقى كه) در آن آرامش از پروردگار شما و يادگارهاى خاندان موسى و هارون قرار دارد؛ در حالى كه فرشتگان آن را حمل مى‌كنند.
3. بركت جستن از آب زمزم‌كه پيش از اسلام وجود داشته؛ در سيرۀ ابن‌اسحاق آمده است:
«هنگامى كه عبدالمطّلب خواست زمزم را حفر كند، خداوند - عزّوجلّ - او را به مكان زمزم راهنمايى كرد و زمزم را به او اختصاص داد؛ خداوند - عزّوجلّ - بر شرافت و جايگاه او در ميان قومش افزود و هرگونه سقايتى در مكه با ظهور زمزم تعطيل شد، چون مردم به سوى زمزم روى كردند و اين به خاطر طلب بركت از زمزم و شناختن فضيلت زمزم - به دليل نزديك بودن آن به خانۀ خدا - و به خاطر اين بود كه خداوند اسماعيل7 را به وسيلۀ آن سيراب نمود.»7
* بركت در قرآن كريم
بند اول: اشخاص مبارك در قرآن
1. دربارۀ نوح (ع) فرمود: قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَّا وَ بَرَكَاتٍ عَلَيْكَ وَ عَلَى أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ‌َ. . . ؛8 «(به نوح) گفته شد اى نوح! با سلامت و بركاتى از ناحيۀ ما بر تو و بر تمام امت‌هايى كه با تو هستند، فرود آى!»
2. دربارۀ ابراهيم و اسحاق (ع) فرمود: وَ بَشَّرْناهُ بِإِسْحاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحين )9 ( وَ بارَكْنَا عَلَيْهِ وَ عَلَى إِسْحاق. . . ؛10 «ما او را به اسحاق پيامبرى از شايستگان بشارت داديم، ما به او و اسحاق بركت داديم.»
3. دربارۀ موسى7 مى‌فرمايد: فَلَمَّا جاءَها نُودِيَ أَنْ بُورِكَ مَنْ فِي النَّارِ وَ مَنْ حَوْلَهَا. . . ؛11 «هنگامى كه نزد آتش آمد، ندايى برخاست كه: مبارك باد آن كس كه در آتش است و كسى‌كه در اطراف آن است [ \ فرشتگان و موسى]!»