41
«قال محمد بن علي بن حمزة: أسلم قديماً، قال ابن اسحق، أسلم عثمان بن مظعون بعد ثلاثة عشر رجلاً، و هاجر إلى الحبشة هو و ابنه السّائب الهجرة الأولَى مع جماعة من المسلمين فبلغهم و هو بالحبشة إنّ قريشاً أسلمت فعادوا، ثمّ هاجر عثمان إلَى المدينة، و كان من أشدّ الناس اجتهاداً في العبادة، يصوم النهار و يقوم الليل و يجتنب الشهوات و يعتزل النساء» . 1
محمد بن على بن حمزه گويد: عثمان بن مظعون از مسلمانان نخستين است. ابن اسحاق گفته است: عثمان بن مظعون پس از سيزده نفر ايمان آورد. او به حبشه مهاجرت كرد. همراه با پسرش سائب، در هجرت اوليه، وقتى شنيدند كه قريش اسلام آوردهاند، همگام با جماعتى از مسلمانان به مدينه بازگشتند. بيشترين تلاش را در عبادت داشت. روزها را روزه و شبها را به عبادت شبانه مشغول بود. از شهوات دنيوى كناره گرفت و از زنان دورى گزيد.
«وقال المباركفوري، هو أخ رضاعي لرسول الله» 2
مباركفورى گويد: عثمان بن مظعون، برادر رضاعى پيامبر (ص) بود.
عثمان بن مظعون، محبوب پيامبر (ص)
پيامبرخدا - كه درود خدا بر او باد! - به شدت علاقمند به عثمانبن مظعون بود و پر واضح است كه دلايل آن، ايمان شديد عثمان بن مظعون و همگامى وى با پيامبر در ميدانهاى مختلف بوده است.
«فإنّ عثمان بن مظعون، كان من زهّاد الصّحابة و أكابرها و كان رسول الله9 يحبّه حبّاً شديداً» . 3
«عثمان بن مظعون، از زهد پيشگان صحابۀ رسول الله و از بزرگان آنها است و پيامبر گرامى او را بسيار دوست مىداشت.»
بدرود زندگى
عثمان بن مظعون، پس از جنگ بدر و كسب افتخار همگامى با پيامبر در اين جنگ، دعوت الهى را لبيك گفت و روحش به جانب معبود پركشيد.
«و هو أوّل المهاجرين موتاً بالمدينة في شعبان عَلَى رأس ثلاثين شهراً من الهجرة» 4
«او نخستين مهاجرى است كه در ماه شعبان و پس از سىماه از هجرت، در مدينه دعوت الهى را لبيك گفت.»
« قال أبو غسان: و أخبرني عبدالعزيز، عن الحسين بن عمارة، عن شيخ من بني مخزوم، يدعي عمر، قال: كان عثمان بن مظعون 2 من أوّل من مات من المهاجرين» 5
ابوغسان گويد: عبدالعزيز خبرم داد كه حسين بن عماره گفته است. . . عثمان بن مظعون -كه رضوان الهى بر او باد! - از اوّلين مهاجرانى است كه در مدينه، بدرود حيات گفت.
بوسه پيامبر بر پيشانى عثمان بن مظعون
به دليل علاقۀ وافرى كه پيامبر (ص) ، به ابن مظعون داشت، پس از مرگش پيشانى او را بوسيد؛ «و قَبِّل النّبيّ (ص) وجهه بعد موته، و لمّا دفن قال: نعم السَّلَفُ لَنَا» ؛ 6«پيامبر خدا (ص) ، پس از مرگ ابن مظعون، بر صورت و پيشانى وى بوسه زد و چون دفن شد، فرمودند: نيكو سلفى براى ما بود.»
جايگاه عثمان بن مظعون در نزد پيامبر
عثمان بن مظعون در نزد پيامبر جايگاهى والا داشت. پس از مرگ وى، نكات بلندى را در منزلت وى بيان فرموده است:
«أخرج البخاري و ابن جرير عن أمّ العلاء، أنّ رسول الله9، دخل علي عثمان بن مظعون و قد مات. . . فقد جاء