131پيامبر اعظم، در حالىكه ايشان را حضرت زهرا، على، امام حسن، امام حسين عليهم السلام همراهى مىكردند، به محل مباهله وارد شدند. چهرههاى آسمانى و برافروخته شدن ايشان آنچنان وحشتى در هيأت نجران افكند كه راضى شدند صلح كنند به شرط آنكه آن بزرگواران زبان به نفرين ايشان نگشايند. پيامبر صلى الله عليه و آله پذيرفت و براى مسيحيان نجران جزيهاى تعيين كرد.
در شأن نزول آيۀ شريفۀ وَ قٰالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصٰارىٰ عَلىٰ شَيْءٍ وَ قٰالَتِ النَّصٰارىٰ لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلىٰ شَيْءٍ. . . . 1از ابن عباس نقل شده 2كه وقتى وفد نجران خدمت رسول اسلام رسيدند، بزرگان يهود مطلع شدند و آنها نيز به مجلس وارد شده، در محضر پيامبر صلى الله عليه و آله با مسيحيان منازعه كردند. رافعةبن حرمله به آنهاگفت: «ما أنتم عَلى شيء» شما مسيحيان در ميان اديان جايگاهى نداريد و نبوت عيسى پذيرفته نيست و انجيل كتاب آسمانى نمىباشد. در مقابل او، مردى از مسيحيان نيز تورات و دين يهود را انكار مىكرد و آيۀ مذكور نازل گرديد.
در شأن نزول آيۀ شريفۀ مٰا كٰانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللّٰهُ الْكِتٰابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنّٰاسِ كُونُوا عِبٰاداً لِي مِنْ دُونِ اللّٰهِ وَ لٰكِنْ كُونُوا رَبّٰانِيِّينَ بِمٰا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتٰابَ وَ بِمٰا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ. 3گفته شده 4ابو رافع از يهوديان و رييس وفد نجران، هر دو به پيامبر گفتند: آيا مىخواهى تو را بپرستيم و خداى خود قرار دهيم؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: معاذ اللّٰه. به نام خدا پناه مىبرم كه غير خدا را بپرستيم و به عبادت غير خدا ديگران را وادار نمايم. در اين هنگام آيه ياد شده، نازل گرديد.
در انتها يادآور مىشويم، آنچه مورد توجه خاص اين نوشتار قرار گرفت، بيان جايگاه رفيع مسجد در انتقال پيام حياتبخش اسلام و تبليغ اين آيين آسمانى به طالبان حقيقت و رقباى جدى آن؛ يعنى آيين مسيح و يهود در صدر اسلام است و طبيعى است كه موارد ذكر شده، گوشهاى از گفتگوى پيامبر اسلام با نمايندگان اديان بود و براى آگاهى از تمامى مجالس گفتگوى آن حضرت با اربابان اديان و سران قبايل، بايد به كتابهايى مانند «احتجاج طبرسى» رجوع شود.
پىنوشتها