197آنها را در اينجا مىآوريم:
* عثمانىها در خصوص بيمارى وبا و انجام قرنطينه، بسيار سختگيرانه عمل نموده، به شكايتى از طرف حجاج توجه نمىكردند. حجاج و مسافرانى كه از سمرقند وارد قلمرو عثمانى مىشدند و نشانههاى وبا در آنها پديدار مىگشت، تحت كنترل و معاينات بهداشتى قرار مىگرفتند.
52/85 JZA. KRP. N (/0131Z92/
قرنطينه (تحفّظ خانه) حجاج و ديگر مسافرانى كه از ادسه و كؤستنجه به درِ سعادت آمدهاند.
303/071. VTM. Y (42/6/5231)
گزارش عزيمت حجاج خراسان به مكه، از مسير كرمانشاه، به خاطر اغتشاش راه روسيه و لزوم جلوگيرى مفرط آنها به قبض عبور و لزوم صدور تذكره براى آنها از ادارۀ تذكرۀ محل اقامت. (65 - 165/1/25 1324 سال - مركز اسناد وزارت خارجۀ ايران، فرستنده: ادارۀ تذكره خراسان و سيستان) .
رونوشت نامه در خصوص دستور استرداد جريمۀ دريافتى از حجاج تيمورى با توجه به سرقت تذكرههاى آنها و نامه در مورد صدور دستور استرداد وجوه جريمه دريافتى از حجاج تيمورى به آنها.
سال1324. 4 - 4، 3- 3/5/25/ (مركز اسناد وزارت خارجه ايران) .
نامهاى در بارۀ رييس گمرگ سيستان از استرداد وجه دريافتى از حجاج تيمورى سرقت تذكرۀ آنها و لزوم رسيدگى به قضيه.
116 - 115/1/6/25/1324 (مركز اسناد وزارت خارجه ايران) .
ممانعت از حركت حجاج روس به سمت حجاز كه در قرنطينه خانۀ كالازومن شورش به پا كرده بودند.
DI. HD 05/1 aysoD/ (h9231)
على رغم اينكه حكومت روسيه قادر به حلّ اين مسأله نبود، در سال 1896 كميتهاى زير نظر والى عمومى تركستان تأسيس كرد. اين كميته در جلسۀ اول خود اظهار داشت كه اساساً ممانعت از رفتن به حج قابل قبول نيست. به همين دليل بايد بدين امر اجازه داده شود. ولى اين مسامحه، امرى ناخواسته بود. بر اساس رأى اين مجمع، سفرهاى حج مىبايستى در چهارچوب برنامهاى خاص انجام مىشد.
اگر كسى مىخواست از راه دريا برود، با قطار از تركستان به بندر كريمه (ادسا) و از آنجا هم مىبايست با كشتىهاى روسى بهحجاز مىرفت.
اين برنامه بعد از مباحثههاى طولانى