23 . . . وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ. . . (بقره: 149)

. . . وَ حَيْثُ مٰا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ. . . (بقره: 150)

از امام صادق عليه السلام نقل است كه فرمود: «خداى عزّو جلّ كعبه را قبلۀ مسجد (الحرام) و مسجد (الحرام) را قبلۀ اهل حرم وحرم را قبلۀ همۀ اهل زمين قرار داده است.

(وسائل الشيعه، ج4، ص303، باب ان الكعبة قبلة لمن فى المسجد. . .)

«خداى عزّو جلّ كعبه را قبلۀ مسجد (الحرام) و مسجد (الحرام) را قبلۀ اهل حرم وحرم را قبلۀ همۀ اهل زمين قرار داده است.

روشن است كه قبله فقط كعبه است اما براى كسانى كه با كعبه فاصله دارند، مسجد الحرام و حرم، كه در بردارندۀ كعبه‌اند به عنوان قبله معرفى شده، كه در واقع معنايش اين است كه براى چنين افرادى جهت كعبه، قبله است نه عين آن.

مسجد الحرام و معراج پيامبر صلى الله عليه و آله

مسجدالحرام، مبدأ شروع معراج پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله:

سُبْحٰانَ الَّذِي أَسْرىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ إِلَى الْمَسْجِدِ اْلأَقْصَى الَّذِي بٰارَكْنٰا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيٰاتِنٰا. . . (اسرا: 1)

حركت شبانه پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله از مسجدالحرام به‌سوى مسجدالأقصا و معراج:

سُبْحٰانَ الَّذِي أَسْرىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ إِلَى الْمَسْجِدِ اْلأَقْصَى الَّذِي بٰارَكْنٰا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيٰاتِنٰا. . . (اسرا: 1)

مشركان و مسجدالحرام

مشركان عصر جاهليت داراى موسم سالانه براى آمدن به مسجدالحرام و زيارت آن تا سال نهم هجرت:

يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلاٰ يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرٰامَ بَعْدَعٰامِهِمْ هٰذٰا. . . (توبه: 28)