116اينسفرنامه درسال1993 در لندن تجديد چاپگشت. نرخاينكتاببه خاطر كمياب بودن و اهميت موضوع، بسيار بالا بود، بهويژه در آغاز قرن بيستم، امين ريحانى رنج و زحمت خود را براى دستيابى به يك نسخه از آن چنين بازگو مىكند:
«يكى از نويسندگان، در روزنامهها، اعلاميهاى منتشر ساخت تا كسى را پيدا كند كه نسخهاى از اين كتاب را داشته باشد و از او خريدارى كند، اگر پيدا مىشد. . . فقط قيمت آن بيست ليره انگليسى بود!»
سيتزن يا حاج موسىٰ
اما گردشگر دوم، كه عهدهدار انجام مأموريتى نظير كار قبلى شد، مردى آلمانى به نام «الريخ سيتزن» بود. البته آگاهىهاى ما دربارۀ او، بسيار اندك و به نظر ما در كمترين حد و اندازه است. منابع و مآخذ در مورد او، حتى به عدد انگشتان يك دست نمىرسد و حتى همين منابع اندك، بسيار با اختصار از او ياد مىكنند. دكتر عبدالرحمن بدوى، او را چنين مىشناساند كه:
«مستشرق و گردشگرى آلمانى است» .
و به همين علت او را ضمن فرهنگ مشهور مستشرقين آورده است. 1او در سال 1767م متولد شد و بسيارى از مسائل مربوط به دوران رشد و زندگىاش را نمىدانيم، آنچه درباره او مىدانيم اين است:
بيست سال را گذراند در حالى كه درس مىگفت و براى سفرش به شرق، آماده مىشد. در سال 1805م به سوريه آمد و چند سالى در آنجا ماند و دربارۀ سفرش، كتاب ارزشمندى به زبان آلمانى 2نوشت. در سال 1807 به مصر آمد و مدت دو سال در آنجا اقامت گزيد، در حالى كه لباس مخصوص اسلامى مىپوشيد، 3و در 1802م با مستشرق اطريشى «هامر پورگشتال» در استانبول [ 1774 - 1856م ] آشنا شد. پس از اين آشنايى، ميان آن دو، نامههايى مبادله شد، سيتزن آنچه را در سفرهايش، به سوريه و فلسطين، سمت شرق اردن و كشورهاى عرب و مصر سفلى و فيّوم مىديد، براى هامر توصيف مىكرد و در مصر، نقشههاى عربى و آثار كهن مصرى را جمعآورى كرد و اين نقشهها را براى كتابخانۀ دوقى در گوتا جمع كرد. 4او با لباس درويشى به نام «حاج موسى» به