81حاصل از آن‌ها، به شناخت وضع كنونى مساجد دست يافت و به نظر نمازگزاران و امامان جماعت درباره مهم‌ترين ابعاد خدمات موجود در مساجد و نيز مشكلات مربوط به ارائۀ اين خدمات، آگاهى پيدا كرد. داده‌هاى نخستين حاصل از اين نظرسنجى، خود محورهاى راهنمايى خواهند بود كه در آينده به منظور برنامه‌ريزى مناسب‌ترين مكان براى ارائه اين خدمات از آن‌ها بهره جسته خواهد شد.
پرسشنامه‌هاى اين پژوهش، در 153 مسجد كه از مجموع مساجد ثبت شده در ادارۀ حج و اوقاف مكه با شمار افزون بر 600 باب (نقشه شماره 1) به صورت تصادفى انتخاب شده‌اند توزيع گرديده است، بدين ترتيب كه در هر كدام از اين مساجد پس از پايان هر يك از نمازهاى پنج‌گانه، از ميان نمازگزارانى كه از مسجد بيرون مى‌آمده‌اند، به نفر پنجم، دهم، پانزدهم و به همين ترتيب در هر پنج نفر به فرد آخر، پرسشنامه داده شده و نظرسنجى در ميان اين نمونه‌هاى تصادفى ترتيبى و به تعداد 623 نمازگزار انجام يافته است. 1مهم‌ترين مساجد كنونى موجود در مكّه مكرّمه
اما براى رسيدن به دوّمين هدف از اهداف پژوهش حاضر؛ يعنى شناخت فاصلۀ