193
تداركات و تغذيه:
كاروان‌هاى زيارتى قبل از عزيمت به سفر حج، برنامه غذايى زائرين در طول سفر را تعيين مى‌كنند. معمولا طبخ غذا در محل اقامت زائرين صورت مى‌گيرد و يا كاروان‌ها با انعقاد قراردادها با هتل‌ها و رستوران‌هاى محلى نسبت به تأمين غذاى مسافران خود اقدام مى‌كنند.
توزيع غذا نيز به صورت بوفه‌اى و يا سلف سرويس است و زائران هيچ مسئوليتى براى تهيه غذا ندارند. زائران كويتى كه با كاروان‌ها و يا تورها به حج مشرف مى‌شوند، مسئوليتى در قبال تهيه غذا ندارند و هيچ امكانى را نيز با خود به عربستان نمى‌برند ولى زائرانى كه شخصا به عربستان عزيمت مى‌كنند ممكن است موادى از جمله كنسرو و كمپوت و برنج و حبوبات با خود ببرند. تورهاى كويتى آشپز و كمك آشپز و كارگران مورد نياز در آشپزخانه را از كويت با خود مى‌برند ولى اقلام غذايى را از عربستان تأمين مى‌كنند. در ايام حضور زائرين در منى و عرفات نيز غذا توسط كاروان‌ها تهيه و در اختيار زائرين قرار مى‌گيرد. كاروان‌هاى كويتى براى زائرين خود ميوه و آب ميوه و آب و چاى تهيه و به صورت بيست و چهار ساعته در اختيار آنان قرار مى‌دهند.
سرانه تغذيه به هر زائر كويت در طول سفر بين 150 تا 300 دلار مى‌باشد.
بهداشت و درمان:
براى هر زائر كويتى كارت بهداشتى مخصوص و يك شكل توسط وزارت بهدارى كويت صادر مى‌شود. حجاج كويتى با مراجعه به نزديك‌ترين درمانگاه محل سكونت خود آزمايش خون، فشار خون، قلب و تعيين گروه خون و ساير آزمايش‌هاى معمول را انجام مى‌دهند و درمانگاه به آنان واكسن مننژيت نيز تزريق مى‌كنند.
اگر متقاضى عزيمت به حج، به بيمارى مزمنى مبتلا باشد بايستى نوع آن و داروهاى مورد استفاده طبق نظر پزشك در كارت مخصوص وى ثبت و به هنگام مناسك همراه وى باشد.
همچنين مبتلايان به قند خون، بيمارى‌هاى قلبى و فشار خون و بيمارى‌هاى حساسيتى و غدد و مفاصل موظف هستند كه گزارش كاملى در مورد آخرين وضعيت خود و نوع داروهاى مصرفي‌و راه‌هاى درمان و بهترين راه‌هاى رفتار با بيمار در مواقع اضطرارى