126ولى به هر حال، نقل اين جمله در اين كتابها در جلب توجه زائران به اين مسجد، به عنوان «مسجد مباهله» مؤثر بوده و از تحقيق و بررسى اصل موضوع مانع گرديده است.
چرا در محل مباهله مسجد بنا نشده است؟
با توجه به دلايلى كه دربارۀ عدم وجود مسجد مباهله نقل گرديد، ممكن است اين سؤال در ذهن خواننده پديد آيد كه: چرا در محلّ مباهله، با اهميت تاريخى و معنوى كه از آن برخوردار بود، مسجدى بنا نشده است، در حالىكه براى حفظ آثار پيامبرخدا صلى الله عليه و آله نقاط مختلف ديگر، كه ازاهميت كمترى برخوردار بودند، به صورت مسجد درآمدهاند؟
پاسخ اين پرسش، از مطالبى كه پيشتر دربارۀ چگونگى بناى مساجد قديمىِ مدينه آورديم، روشن مىشود كه بعضى از اين مساجد، در زمان رسول خدا به دستور آن حضرت و بعضى ديگر به وسيلۀ مسلمانان بنا شده است و بخش مهمّى از اين مساجد هم به وسيلۀ عمربن عبدالعزيز درنقاطى كه نماز خواندن رسول خدا در آنها ثابت و مسلّم بوده، ساخته شده است. گرچه طبق مضمون روايات، پيامبر اسلام قبل از حركت به ميعادگاه مباهله، با حضور اهل بيتش به نماز و دعا پرداخت ولى در محل مراسم مباهله هيچ دعا و نماز به جاى نياورده است.
زيرا روحانيون و نمايندگان مسيحيان نجران با مشاهدۀ رسولخدا كه بدون تشريفات و با نفرات محدود از خواص نزديك و فرزندان خردسالش، به ميعادگاه آمده است سخت به وحشت افتادند و از اقدام به مباهله خوددارى كرده و حاضر به مصالحه شدند و به شرايط ذمّه تن در دادند.
به هر حال، در اين محل نمازى اقامه نشده است تا به وسيلۀ عمربن عبدالعزيز و يا هر فرد ديگر، به عنوان جايگاه نماز رسول خدا و مانند همۀ مساجد تاريخى مدينه، به مسجد تبديل شود و ممكن است به جهت اهميت اين مراسم، محل برگزارى آن نيز در اوايل اسلام در ميان مردم مدينه معروف و مشخص بوده كه با مرور زمان ونبودن هيچ علامت و نشانى، به فراموشى سپرده شده است.