200امام صادق عليه السلام فرمود:
«من قرأ القرآن في المصحف متبع ببصره» . 1
«هركس قرآن را از روى برگ‌هاى مجلد بخواند، از چشم خود بهره مى‌گيرد.»
و نيز در حديثى ديگر آمده است:
«قراءة القرآن في المصحف تخفّف العذاب عن الوالدين» . 2
«خواندن قرآن از روى برگ‌هاى مجلد، عذاب را از پدر و مادر كم مى‌كند.»
مورّخان دربارۀ ترجمۀ خالد بن معدان مى‌نويسد:
«إنّ خالد بن معدان كان علمه في مصحف له ازار و عرى» . 3
«خالد بن معدان دانش خود را در دفترى ضبط كرده بود كه براى آن دكمه‌ها و دستگيره داشت.»
خالد بن معدان از تابعين بوده و هفتاد صحابى را درك كرده است. و ابن اثير ترجمۀ آن را در مادۀ كلاعى آورده است. 4پس تا اينجا روشن شد كه تا پايان قرن اول، لفظ «مصحف» به‌معناى كتاب مجلد و يا دفترچۀ جلد شده بود كه افراد دانش و آگاهىِ خود را در آن ضبط مى‌كردند. و اگر بعدها قرآن را مصحف گفته‌اند، چون از ذهن‌ها بيرون آمده و بر برگ‌ها نوشته شد و به‌صورت مجلّد درآمد.
باتوجه به اين مسأله، نبايد در شگفت باشيم كه دخت گرامى پيامبر داراى مصحفى باشد و دانش و آگاهى‌هاى خود را كه از پدر بزرگوارش برگرفته بود، در آن بنويسد و براى فرزندان خود، به‌صورت بهترين ميراث، به‌يادگار بگذارد.
خوشبختانه فرزندان فاطمه عليها السلام حقيقت و واقع اين مصحف را شناسانده و گفته‌اند: اين مصحف، جز يك رشته آگاهى‌هايى كه از پدر بزرگوارش شنيده و يا از طريق ديگر به‌دست آورده، چيز ديگرى نيست. اينك برخى از روايات را مى‌آوريم:
حسن بن على فرمود: «نزد ما جامعه‌اى است كه در آن حلال و حرام وارد شده و مصحف فاطمه هست در حالى‌كه در آن كلمه‌اى از قرآن نيست بلكه املاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و خط على عليه السلام است و همگى دراختيار ماست.» 5باتوجه به اين حديث و نصوص پيشين، نبايد شك كرد كه مصحف فاطمه ارتباطى به