145

ويژگيهاى حرم

محمّد رضا هفت‌تنانيان

از آنجا كه حج يكى از پايه‌هاى استوار اسلام است و هر گوشۀ آن داراى آثار و اسرار و احكام ويژه‌اى است؛ چه افعالى كه در حجّ انجام مى‌گيرد و چه مكانهايى كه حج را در آنها بجامى‌آورند، همه داراى اسرار و احكام خاصّى است كه بايد آنها را از ثقل اكبر و يا ثقل اصغر گرفت و ما اينك در اين مختصر، فقط به بررسى ويژگيهاى خاصّ حرم مكّه مى‌پردازيم:

محدودۀ حرم:

سزاوار است پيش از پرداختن به بحثِ «ويژگى‌هاى حرم» ، محدودۀ حرم را مشخّص و روشن سازيم:

به سرزمين مكّه «حرم» مى‌گويند.

محدودۀ حرم در بعضى از جاها تا خارج از مكّه نيز امتداد دارد كه با علائمى مشخّص شده است.

امام باقر عليه السلام محدودۀ حرم را، به مقدار يك منزل در يك منزل شناسانده است؛ «حرّم اللّٰه حرمه بريداً في بريد» . ¹

علّت محدود بودن حرم به اين مقدار:

روايتى است در كتاب «من لا يحضره الفقيه» كه مى‌گويد: «محدودۀ حرم همين مقدار است، نه كمتر و نه بيشتر؛ زيرا خداوند براى آدم ياقوت سرخى فرستاد و آن را در جاى بيت قرار داد و آدم پيرامون آن طواف مى‌كرد. نور آن ياقوت تا جايى كه امتداد داشت علامت‌گذارى شد - وخداوند اين مقدار را به عنوان حرم قرار داد.» ²آرى مكانى را كه خداوند متعال به عنوان حرم قرار داده است، بايد داراى خصائص ويژه‌اى باشد كه آن سرزمين مقدّس را از ديگر سرزمينها ممتاز گرداند.

آداب تشرّف به حرم

الف: ورود به حرم با احرام