208را باعث كمال آرايش و رعونتشان مىدانند. در اين هنگام حاكم مكه معظمه، شريف مسعود، مردى بود كه به زيور عدل آراسته و حاجيان و بازرگانان از او راضى و خشنود بودند.
قبر حوّا در جدّه
به تاريخ غرّۀ شهر ربيع الاوّل 1155ه. ق بعد از اقامت سه ماهه، از مكّه معظمه كوچ نموده، در بندر جدّه كه در كنار درياى شور است به زيارت حضرت حوّا عليها السلام كه بيرون شهر است - رسيديم و فاصلۀ جده با مكه دو منزل است. قبر حوا عليهما السلام مانند ديگر قبور بلند نيست و برابر با زمين است.
گنبد كوتاه و كوچكى دارد. طول قبر يك صد و نود و هفت قدم بود. از مقبره تا آب درياى شور يك ميدان اسب است.
اهل فرنگ در جده سكونت دارند و حاكم مكه معظمه نمىگذارد كه داخل آن شهر شوند.
در اين ايام عقيقالبحر بسيارى از كنار بندر جده بر مىآيد. بعد از اقامت يك ماهه بر جهاز فرنگى سوار شده متوجه سمت بنگاله شديم. قرار معمول براى برداشتن آب آشاميدنى و خريد و فروش به بندر مخا فرود آمديم و پانزده روز مانديم.
مخا از توابع يمن است. بيشتر مردمان آن حدود شيعۀ زيدىاند و يكى از مسائل مخترعۀ آنان اين است كه هنگام اداى نماز پاى جامه بيرون آورده نماز مىگزارند و بسيارى لُنگ مىبندند. مرقد شيخ عمر شاذلى آنجاست. قبل از تدفين ايشان آب آن نواحى در نهايت شورى و بىمزگى بود، به بركت وجود آن معدن كرامت، شيرين و گوارا شده است.
در اين ايام كه آفتاب در سرطان بود در بازارهاى بندر مخا انگور، انبه و شفتالو فراوان بود. خانههاى مردم سه طبقه و چهارطبقه و خانۀ حاكم كه «دوله» مىگفتند شش طبقه بود.
خلاصه در موعد مقرر بر جهاز سوار شده، از سقوطره - كه صبر از آنجا مىآرند - گذشته، داخل غبۀ دريا، كه عبارت از وسط درياى شور باشد، شديم.
بعد از بيست روز از حدّ غبّه گذشته، روزسىام جزيرۀ سيلان - كه دارچينى خوب از آنجا مىآرند - از دست چپ به نظر آمد.
بعد از گذشتن از جزيرۀ سيلان روز پنجم وارد بندر پهلچرى (پونديچرى) دكن شديم. . . بارى به فضل ايزد ذوالجلال وارد بندر هوگلى - كه از بنادر بنگاله است - شده شكر الهى به جا آورديم.