174سهميّۀ سرانه‌اى را در نظر گرفتيم و مجموع خريدهاى ما نسبت به سالهاى گذشته تغيير خاصّى نداشت.
در امر منا، عرفات و حتّى حمل و نقل، چه ايام تشريق، چه بين شهرى همان روش گذشته را داشتيم. چون اينها امور و هزينه‌هاى ثابت ما را تشكيل مى‌دهد، لذا بايد بگوييم كه آنچه صرفه‌جويى بوده، كار مديريتى بوده كه در مجموعۀ امور سعى خودمان را كرديم تا معقول و با تلاشى كه همه مى‌كنند، صرفه‌جويى درستى داشته باشيم؛ مثلاً زائران را با توجيهى كه شدند و آموزشهايى كه داده شد، متوجه كرديم كه صلاح و حتّى صرفۀ اقتصادى شما به اين است كه در ايران خريد كنيد و اينها از يك ساك فقط براى سوغات خودشان استفاده كردندو اين خودش صرفه‌جويى بالايى بود براى كلّ نظام؛ يعنى هم كمك به مردم بود و هم كمك به مجموعۀ نظام. لذا هيچ حقّى از زائرى تضييع نشد.
در همين جا بايد بگويم زائرى كه در سال شصت و سه بيست و هفت هزار تومان پرداخت كرده، با هر مقياس و معيارى حساب كنيم، ارزشش بسيار پايين است.
هزينه‌اى كه امروز دولت براى حج مى‌كند و يارانه‌اى كه در اين مجموعه مى‌پردازد بسيار بيشتر از آن مقدارى است كه زائر براى خودش محاسبه مى‌كند و اين نيست مگر كمك نظام بر امر حج و اگر هم انتظار هست كه ما عاقلانه و مدبّرانه كارهاى حج را به سمتى ببريم كه هزينه‌هاى بيشترى را به لحاظ ارزى در خارج كشور نداشته باشيم، اين يك انتظار بسيار به جاست و ما هم تلاش خودمان را كرديم كه صرفه‌جويى منطقى داشته باشيم و اميدواريم كه اين را در سالهاى آتى هم ان‌شاءاللّٰه اعمال كنيم.
: زمزمۀ خصوصى سازى حج و عمره به واقعيّت نزديك شده و در سال جارى برخى آژانس‌ها اقدام به بردن زائر به مكّه كرده‌اند، لطفاً بفرماييد نظر جنابعالى دربارۀ خصوصى سازى چيست؟ و نقاط قوّت و ضعف آن كدام است؟ و چه تبعاتى براى كشور دارد؟
آقاى رضايى: در حال حاضر ما نبايد فكر كنيم كه سيستم ما در امر حج دولتى است و به شيوۀ