34سرسخت مىجوشد. در آنجا ديدگان ظلمت زده، تجليات خدا را مشاهده مىكند. همۀ اينها براى كسى است كه با آمادگى و هوشيارى كامل آهنگ حج كند؛ آنانكه داراى چنين آمادگى نباشند، حجشان از يك سفر سياحتى فراتر نمىرود، چنانكه رفتهاند باز مىگردند بدون اينكه كوچكترين تحولى يافته باشند.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «الحجّ عرفة» معناى اين سخن آن است كه حج قيام در عرفه و سرزمين عرفات است. از اينجا مىتوان دريافت كه عرفات يكى از شعائر پراهميت حج است.
عرفات در موسم حج تصويرى گويا از صحنۀ محشر است. در آنجا مىبينيم كه حاجيان از سرزمينهاى مختلف فوج فوج مىآيند تا مراتب بندگى خود را به نمايش بگذارند. چه شگفت منظرى است! همۀ بدنها لباس ساده و بدون نام و نشان در بردارند. همۀ زبانها يك جمله را تكرار مىكنند؛ «لبّيك اللّٰهمَّ لبّيك. . .» . كسى كه اين صحنه را بنگرد متذكّر اين آيۀ قرآنى مىشود كه در تصوير قيامت است:
وَنُفِخَ في الصُّورِ فإذا هُم مِنَ الأجداثِ إلىٰ ربِّهِم يَنْسِلون
1
.
در صور دميده شود و بندگان همه از گورها سر برآورند و به سوى پروردگارشان شتاب گيرند.»
هدف از حضور در عرفات اين است كه بنده را به ياد روز محشر آورد؛ آن روز كه در برابر پروردگار خود ايستاده و نظير آنچه در قيامت رخ مىدهد، در اينجا بر او مىگذرد.
آرى حقيقت ايناست كه حج را مفاهيمى است كه آن را با ذائقهاى خاص مىتوان شناخت وامتياز حجدر مقايسه باساير عبادات امتياز كعبه و مسجد الحرام بر ساير مساجد و اماكن است.
رسالت حج
حج چيست؟ حج ترك ديار و هجرت به سوى يار است، مقام وصل است كه با تصفيۀ جان و رنج تن و بذل مال بدان مىتوان رسيد، شعائر و مقاماتى است كه با خاطرۀ جاودان بندگان صالح خدا پيوند خورده. هريك از اين شعائر تبلور عينىاى از تلاش و حركت انسان براى خداوند و در راه رضاى او است؛ زائر در طواف خود حقايق عاليۀ عالم را در فضايى به وسعت گيتى و عرصهگاه حيات انسان، محور حركت خويش مىسازد. با اولياى خدا از سر صدق دست وفادارى مىدهد و از دشمنان خدا برائت مىجويد و پوشيدن لباس احرام و حضور در عرفات و