90خارج شديد در دست چپ شما قرار مىگيرد.
اين مدفن بنايى از سنگ دارد ولى گنبدى در روى آن نيست.»
و اضافه مىكند: «مطرى گفته است كه قرار بود گنبد كوچكى نيز بر آن بنا كنند ولى انجام نگرفت.»
مشابه همين جمله را صاحب عمدة الاخبار، كه از علماى اواخر قرن دهم است، آورده، مىگويد: «وقبرها أوّل ما تلقى عن يسارك عند خروجك من باب 1البقيع» 2اين بود نظريۀ چهار مدينه شناس معروف كه كتاب و تأليف هر يك از آنها در دسترس همگان است و در فن خود جزء منابع مورد اعتماد مىباشد.
قبر صفيه از ديد زائران و سيّاحان
1 - ابن جبير (متوفّاى 614 ه. ق.) در سياحتنامهاش آورده است: «بقيع در شرق مدينه واقع است. پس از خروج از دروازۀ بقيع، اوّلين محلى كه با آن مواجه مىشويد مدفن صفيه عمۀ رسول خدا - ص - و مادر زبير است. 32 - ابن بطوطه (متوفاى 779 ه ق.) مىنويسد: «البقيع وتخرج عليه على باب يعرف بباب البقيع وأوّل ما يلقى الخارج اليه على يساره عند خروجه من الباب قبر صفيّة بنت عبدالمطلب وهى عمة رسول اللّٰه» 4
2 - سيد اسماعيل مرندى در سفرنامه خود («توصيف المدينة» ، 1255ه.
ق.) چنين آورده: «و ديگر، قبۀ حضرت صفيه بنت عبدالمطلب عمۀ حضرت رسول و مادر زبير است» 5اين بود نظريه مدينه شناسانى از قرن اوّل تا يازده هجرى و همچنين نظريه سه تن از جهانگردان مسلمان و زائران «مدينة الرسول» از اوائل قرن هفتم تا اواسط قرن سيزدهم هجرى.
حاصل نظريات وگفتار كتب تاريخ
1 - قبر صفيه پيشتر در خارج از بقيع قرار داشته است.
تاريخ نگاران در نگاشتههاى خود تصريح كردهاند آن بخش از بقيع كه قبر صفيه در آن واقع است، پيشتر خارج از اصل بقيع قرار داشته و در داخل كوچهاى كه بعدها مغيره در آنجا خانه ساخت، بوده است تا اين كه اخيراً به بقيع منضم گرديد. و تاريخ اين انضمام را 1373ه. نوشتهاند.
على حافظ از نويسندگان اخير مىگويد: «بقيع العمات قبلاً جدا از بقيع بود و كسى پيكر مردۀ خود را در آنجا دفن نمىكرد و در فاصله آنجا با بقيع كوچهاى