111روزگار باقيماندۀ خانهاى (أطم) از خانههاى مدينه است كه گفته مىشود در خانۀ ابودجانۀ كوچك بوده كه نزديك چاه بضاعه قرار داشته است. 1عياشى، كه از معاصران اهل مدينه و از تلاشگران در شناخت آثار اين شهر است، با اقوال ياد شده دربارۀ محله بنى ساعده همراه است. او مىگويد كه بنى ساعده محلهاى در شمال مدينه در ميان ثنية الوداع - همان ثنية الركاب يا ثنية السبق 2كه راه بين پايين كوه سلع شرقى است - و ميان مكانى كه معروف به قرين الفوقانى است - بوده است. 3اين حد آن از سمت شمال بوده است. از غرب، بخش شرقى كوه سلع، از شرق خيابانى كه امروز السحيمى ناميده مىشود 4و از جنوب مسجد اصحابالعباءه 5و مدفن مالك بن سنان خُدرى. 6از خاندانهاى بنى ساعده، يكى بنى قشبه است كه نام قَشبه، عامر بن خزرج بن ساعده است 7. آنها نزديك بنى حُديله مسكن داشتهاند؛ 8يعنى منازل بنى قشبه در سمت شمالى محلۀ بنى ساعده و بعد از آن در شمال مسجد نبوى بوده است؛ زيرا اين جهات، منازل بنى حديله يا بنى جديله بوده و چاه روحاء كه در آنجا معروف است، در ميانۀ منازل آنان قرار داشته است. 9خانوادۀ سعد بن عباده، كه بنى ابىخزيمة بن ثعلبة بن طريف بن خزرج بن ساعده هستند، محلهاى است كه به آن «جرار سعد» گفته مىشود. 10ابن زباله - بر اساس نقل سمهودى - مىگويد: كه عرض بازار مدينه از مصلى تا جرار سعد بن عباده بوده است. 11عياشى مىگويد: كه جرار سعد همان است كه دولت عثمانى محل آن را تعيين كرده و در آنجا، محلى از گچ بر يك تپۀ بسيار كوچك ساخته است و از كوه بنى الديل كه به آن «المستندر الادنى» گفته مىشود جدا شده است. 12چه بسا بتوان گفت كه موقعيت جرار سعد در روزگار ما، در شمال بيمارستان ملك عبدالعزيز است كه راه كنار آن راهى است كه از پشت بيمارستان ياد شده از شمال به راه سيدالشهدا مىرسد. 13از ديگر خاندانهاى بنى ساعده، بنى وقش و بنى عنان فرزندان ثعلبة بن طريف بن خزرج بن ساعدة هستند. آنها در محلهاى سكونت داشتندكه به آن «بنىساعده» و يا «بنىطريف» 14گفته مىشد و آن در ميان حماضه و جرار بن سعد بوده است. 15ظاهراً