87
23 - جوانمردى در سفر
مستحب است مسافران در سفر جوانمردى از خود نشان دهند. رسول خدا - ص - تلاوت قرآن، و حضور دائم در مساجد، و همراهى با برادران در حل حوائج و نيازهاى آنان را نشانۀ فتوّت و جوانمردى در وطن، و فراوانى و خوبى توشه و بخشش آن به همسفران، و كتمان اسرار همراهان، و خوش خلقى، و شوخى بدون معصيت را علائم جوانمردى در سفر دانستهاند. 1لقمان به فرزندش فرمود: اگر با گروهى مسافرت كردى، در كار خود و آنان فراوان مشورت كن، در چهرۀ آنان فراوان لبخند بزن، از خوراكىها و توشههايى كه همراه دارى بر آنان ببخش و با آنان كريمانه عمل كن، دعوت آنان را پاسخ گوى و اگر از تو يارى خواستند، آنان را كمك كن. اگر در كار حقى از تو شهادت خواستند، شهادت ده، آنگاه كه همراهان تو پياده راه مىپيمايند با آنان همراهى كن، و آن زمان كه آنان به كارى مشغولند، با آنان كار كن، سخن سالمندانى كه سن آنان از تو بيشتر است را پذيرا باش، اگر تو را به چيزى امر نمودند، پيروى كن و اگر چيزى از تو خواستند پاسخ مثبت ده و جواب منفى به آنان مده 2.
24 - اقامۀ نماز
لقمان حكيم به فرزندش وصيت كرده، فرمود: فرزندم! آنگاه كه وقت نماز فرا رسيد، آن را بخاطر چيزى تأخير مينداز، نماز را بجاى آر و خود را از اين دين رها ساز، نماز را به جماعت بخوان گرچه مكان براى نماز تنگ باشد، «گويى بر نوك نيزه ايستادهاى» ، هرگاه به نزديكى منزلى رسيدى از مركب فرود آى و ابتدا مركبت را رسيدگى كن (در آن زمان اسب و شتر بود و به آنان علوفه مىدادند، و در اين زمان اتومبيل است و نياز به بنزين و روغن دارد) در سرزمينى فرود آى كه سبزهزار و خوشمنظر و آرام بوده، خاكى نرم داشته باشد - سنگلاخ نباشد -. و آنگاه كه فرود آمدى، قبل از نشستن دو ركعت نماز بخوان. . . اگر مىتوانى غذا نخورى تا ازآن به ديگران صدقه دهى، اينچنين كن. تا زمانى كه سوارهاى، قرآن بخوان، و هرگاه فراغتى يافتى دعا كن. در آغاز شب حركت نكن، و بجاى آن از پايان شب بهره بگير، و در طول راه صدايت را بلند نكن. 3