176در كتاب «دليل الحاج» صفحۀ 33 دربارۀ اشتباهات حجاج مطلبى نوشته كه خلاصۀ فارسى آن اين است:
«از جمله خطاهاى حجاج اين است كه زيارت «مسجدالرسول» را زيارت حضرت رسول يا زيارتِ قبرِ حضرت رسول - ص - برمىشمارند، در حالى كه اين نامگذارىِ اشتباهى است كه احياناً با اشتباهى در اعتقاد توأم است؛ زيرا اصلِ زيارتى كه شخص به خاطرِ آن راهِ سفر را در پيش مىگيرد مسجدالرسول - ص - مىباشد كه هدفِ او نماز گزاردنِ در آن است، و زيارتِ قبرِ رسول اللّٰه - ص - و زيارت قبور صحابه و قبور شهدا، تابعِ زيارتِ مسجد است نه اين كه زيارتِ اين قبور، هدفِ اصلىِ سفرِ حجاج را تشكيل دهد؛ زيرا نبى اكرم - ص - از سفرى كه هدف آن عبادت در مكانى (جز مساجد سهگانه) باشد نهى كرده است، پس نبايد به خاطر زيارتِ قبورِ انبيا و اوليا و يا به خاطر نماز گزاردنِ در هيچ مسجدى (جز مساجد سهگانه) هيچ سفرى را در پيش گيرد.»
آنگاه نويسنده مىگويد:
«احاديثى كه دربارۀ تشويق حجاج بر زيارت قبر رسول - ص - وارد شده، هيچيك از آنها قابلِ احتجاج و استناد نمىباشند؛ زيرا بخشى از آنها موضوع و مجعول و بخشى ديگر به منتهاى ضعف دچارند!»
به راستى بايد به هنرنمايى اين فقيهان! با اين فتواهاى سنجيده و حساب شده! آفرين گفت؛ چرا كه زيارتِ حضرت رسول - ص - را تابع زيارت مسجد خاطر نشان مىسازند، مسجدى كه همزمان با حيات آن حضرت ساخته شده و از ميان رفته، ليكن جسدِ آن حضرت كه به زعم آنان به خاك دگرگون گشته و هنوز حداقل تربتش باقى است. آنچه بر جاى مانده زيارتِ آن، تابع ستونهاى چوبى و سقف ليفۀ خرمايى است كه از ميان رفته است.
مطالعه كنندۀ محترم! در عبارتى كه ترجمۀ آن را آورديم و امانت را در برگرداندن آن به زبان فارسى رعايت نموديم، اندكى درنگ و دقت كنيد، آيا جز اين سخنى كه ما ياد كرديم به نتيجۀ ديگرى مىتواند بارور گردد؟ مردم به خاطر حضرت رسول - ص - به اين مسجد مىروند، و چون آن حضرت در اين مساجدِ مورد نظرشان نماز اقامه كردند، به اين مساجد روى مىآورند؛ پس زيارتِ اين مساجد، تابعِ خودِ حضرت است نه عكس آن. ولى چون اينان