61

احكام فقهى اجرايى حج

محمد حسين فلاح زاده

پيشگفتار

«وَللّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ اِلَيْهِ سَبيٖلاً وَ مَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِىٌّ عَنِ العٰالَميٖنَ.» ¹فراگيرى احكام و مناسك حج، براى تمام زائران بيت اللّٰه الحرام امرى ضرورى و اجتناب ناپذير است؛ چرا كه انجام درستِ اعمال حج، بدون شناخت احكام و مناسك آن، غير ممكن است و كسى كه به جهت عدم آگاهى به مسائل شرعى، خللى در اعمال وى پيش آيد، علاوه بر آن كه هرگز به مراتب معنوى حج نمى‌رسد، به جهت باطل شدن عمره يا حج يا ارتكاب به محرمات احرام، مشكلات فراوانى برايش پديد خواهد آمد.

اين معنا براى حجاج، درحدّ فراگيرى مسائلى كه غالباً بدان نياز پيدا مى‌كنند تحقق مى‌پذيرد و حتى در بسيارى موارد با مراجعه به روحانى كاروان يا راهنمايى او مى‌توانند نياز خود را برطرف كنند، ولى دست‌اندركاران امور اجرايى كاروانها، مديران، معاونان و خدمۀ محترم كه كار آنها رابطۀ تنگاتنگ با اعمال و رفتار حاجيان دارد و زائران عزيز را راهنمايى مى‌كنند، يادگرفتن مسائل شرعى بويژه مناسك حج براى آنها ضرورى‌تر مى‌باشد، و چون گاهى بر اثر پيش آمدن