158 مسجد عرفات

در عرفات مسجدى وجود دارد كه در تاريخ به نام مسجد عرفه، و مسجد جامع ابراهيم، و يا مسجد ابراهيم نيز از آن ياد شده است. اين مسجد در گذشته بسيار كوچك بوده، و حاجيان در آن نماز مى‌گزاردند.

ازرقى در ترسيم مسجد عرفات مى‌نويسد:

اندازۀ مسجد عرفات از جلو تا آخر - يعنى طول - يكصد و شصت و سه ذراع و از سمت راست تا سمت چپ آن - يعنى عرض - بيست ذراع است، بر ديوارهاى مسجد دويست و سه و نيم كنگره است، شصت و چهار كنگره بر ديوار قبله و بر گوشۀ راست و چپ آن، هر يك هشت كنگره، و پنجاه و هفت كنگره هم بر بقيۀ ديوار راست و چپ و در ديوار آخر مسجد ده كنگره بر سمت راست و چهار كنگره بر سمت چپ قرار دارد. مسجد عرفات داراى ده در است، يك در بر ديوار قبله كه داراى طاقى بطول نه ذراع و عرض دو ذراع و هيجده انگشت است، بر ديوارهاى سمت راست چهار در و بر ديوار سمت چپ هم چهار در قرار دارد و پهناى هر يك از اين درها شش ذراع است، مساحت درى كه بسوى موقف گشوده مى‌شود يكصد و سى و يك ذراع است از كنار سمت راست مسجد تا كنار سمت چپ آن ديوارى دايره شكل - قوسى - به طول سيصد و چهل ذراع كشيده شده است، پهناى مسجد از وسط آن شصت و هشت ذراع است، درهايى كه در ديوار سمت راست است در بخش «حَبْر» گشوده مى‌شود، بلندى ديوارها شش ذراع است در آخر مسجد سمت راست و طرف حَبْر دكان مربعى است كه بلندى آن پنج ذراع و مساحت بالاى آن هفت ذراع و هيجده انگشت در شش ذراع و هيجده انگشت است و روز عرفه بر آن اذان مى‌گويند، در مسجد محرابى هم بر سكوى مرتفعى قرار دارد كه امام و برخى از همراهان او آنجا نماز مى‌گزارند و ديگران پايين آن نماز بجا مى‌آورند و بلندى اين سكو دو ذراع است. . . از مسجد عرفه تا جايى كه شامگاه عرفه، امام مى‌ايستد يك ميل است و نشانۀ آن در پشت جايى كه امام مى‌ايستد و كنار جبل‌المشاة نصب شده است. ¹ملك اشرف قايتباى (873 ه‍. - 901 ه‍.) در زمان سلطنت خود، مسجد نمره را در عرفات تعمير و قنات عرفه را كه مسدود شده بود لايروبى كرد. ²مساحت مسجد نمره در بازسازى و توسعۀ اخير به 000 , 124 متر مربع رسيده است.