154ناودان كعبه - را كار گذاشتند. در دوم رمضان به نصب سنگهاى مرمر بر ديوارهاى داخلى خانه پرداختند و همۀ آن ديوارها و كف خانه را با مرمر پوشاندند و فرش كردند. روز چهارشنبه بيست و هفتم رمضان كار نوسازى كعبه به پايان رسيد و مردم روز جمعه آخر رمضان داخل كعبه شدند.»
اين نمونهاى است از اخلاص و قوّت ايمان مسلمانان ايرانى كه علىٰ رغم چند بار قتل عام شيعه در مسجد الحرام و خطرات سفر و بيم هلاكت به دست راهزنان تازى، هرگز دست از فريضۀ حج برنداشتند. بنابر اين آيا رواست كه غاصبان حرم آنان را مجوسى بخوانند؟ !
3 - وقتى وهابيان از قتل عام مدينه و طايف فراغت يافتند و ابن سعود با قوۀ قهريه پاى به حرم امن الهى نهاد جرأت نداشت خود را فاتح و سلطان مكّه بخواند و در روز دوازدهم جمادى الأولى /1343ه. ق. طى منشورى كه در مكه صادر كرد به صراحت نوشت: «سَنَجْعَلُ الأمر فى هذه البلاد المقدسة بعد هذا، شورى بين المسلمين لقد أبرقنا لكافّة المسلمين فى سائر الأنحاء أن يرسلوا وفودهم لعقدِ مؤتَمَرٍ اسلامىٍّ عامّ، يُقرِّرُ شِكَلَ الحُكومةِ التى يَرَونها صالحَةً لإنفاذ أحكام اللّٰه فى هذه البلاد» يعنى: ادارۀ شهرهاى مقدس را واگذار به رأى شورايى از مسلمانان خواهم كرد. به همۀ مسلمانان در ساير كشورها تلگراف كردهايم هيأتهاى نمايندگى خود را براى تشكيل يك كنفرانس عام اسلامى اعزام دارند تا هر شكل حكومت را كه براى اجراى احكام خدا در اين بلاد مقدسه شايسته ديدند تعيين نمايند» ليكن فاصلۀ بين قول و فعل بسيار است و به قول طغرايى اصفهانى: غاض الوفاءُ وفاض الغدر و انفرجت مسافّةُ الخُلفِ بَينَ القولِ و الْعَمَلِ 1
نه تنها به اين وعده عمل نكردند - و تنها به تشكيل يك كنفرانس سالانه فرمايشى از وهابيان و طرفداران ايشان اكتفا كردند كه نامش «رابطة العالم الاسلامى» است - بلكه خشنترين روش استبدادى را در ادارۀ حرمين اعمال مىكنند. گواه آن رفتارى بود كه در حج سال 1407ه. ق. پشت ديوار مسجد الحرام با حاجيان ايران كردند و نشان دادند كه نه تنها خادم امين حرمين نيستند بلكه از خصال و اخلاق اسلامى نيز بويى نبردهاند. يكى از رجال غير وهابى عربستان روش حكام آن كشور را در اين بيت براى نويسنده اين سطور خلاصه كرد: قد بُلينا بأمير يقتل الناس و يَسْبَح فَهْو كالجزّار فينا يذكر اللّٰه و يَذبَحْ 2
بعضى از منابع اين مقاله
1 - راهنماى آرامكو sdnalredeN ,0691. koob dnaH ocmarA .
2 - شيخ آقا برزگ طهرانى، الذريعة الى تصانيف الشيعه، 25 جزء، بيروت، 1375ه. ق.
3 - ابن بشر، عثمان بن بشر نجدى، عنوان المسجد فى تاريخ نجد، در دو جزء، قاهره، 1349ه. ق.
4 - ابن غنام، حسين. روضةالافكار و الأفهام، رياض 1368ه. ق.
5 - احمد سباعى، تاريخ مكه، در دو جزء، جدّه، 1382ه. ق.
6 - احمد عبدالغفور عطار، صقر الجزيره، جدّه، 1384ه. ق.
7 - احمد عبدالغفور عطار، محمّد بن عبدالوهاب، قاهره، 1376ه. ق.
8 - احمد امين، زعماء الأصلح فى العصر الحديث، قاهره، 1948م.
9 - امين ريحانى، تاريخ نجد الحديث و ملحقاته، بيروت، 1928م.
10 - امين ريحانى، ملوك العرب، در دو جزء، بيروت، 1960م.
11 - امين سعيد، تاريخ الإستعمار الانجليزىّ فى بلاد العرب، قاهره، 1354ه. ق.
12 - امين العاملى محسن، اعيان الشيعه، در ده مجلد، بيروت، 1403ه. ق.
13 - حافظ وَهْبَه، جزيرةالعرب فى القرن العشرين، قاهره، 1354ه. ق.
14 - حسين عبدالله باسلامه، تاريخ الكعبه المعظّمه، قاهره، 1384ه. ق.
15 - خيرالدين زركلى، الاعلام، در ده جزء، قاهره، 1373 - 1378ه. ق.
16 - دائرة المعارف اسلام و فرهنگ دهخدا و ساير فرهنگها ذيل عنوان ابن سعود.
17 - صديق حسن خان قنوجى، ابجد العلوم، بهوپال، هند، 1295ه. ق.
18 - عبدالقادر جزيرى، دُرَر الفوائد المُنَضّده، قاهره، 1384ه. ق.
19 - عبدالملك ازرقى، اخبار مكّه، با حواشى و تعليقات، در دو جزء، مكّه، 1385ه. ق.
20 - عبدالملك عضامى، سمط النجوم العوالى، در 4 جزء، جزء چهارم، چاپ قاهره، بدون تاريخ.
21 - عمر عبدالجبار، تاريخ عمارة المسجد الحرام، قاهره، 1384ه. ق.