52بينان نهاد، پاى علما و انديشمندان ديگر نقاط جهان اسلام را بدان سوى باز كرد و با گسترش تجارت، بين قلمرو خود و ديگر نقاط جهان اسلام، روابط كشورش را با بقيۀ دنياى اسلام مستحكم كرد. وى با آوردن مبلّغان اسماعيلى از سويى و سادات و شرفا از مكّه، از سوى ديگر، شناختهاى جسته و گريخته از اهل بيت - عليهم السلام - را هديه مردمش كرد. آنچه كه در فكر و زندگى منسا موسى نقش اصلى را بازى كرد و موجب تحريك وى براى انجام اصلاحات دينى و نيز تحكيم، گسترش و به صحنه عمل آوردن اسلام گشت، حج پرخرج، پر سر و صدا و طولانى وى بود. وى در اين سفر افزون بر آشنايى و ديدار با مسلمانان و حجّاج در مكّه، با انديشههاى رايج دينى در مصر كه در آن زمان بيشتر فكر اسماعيليان رواج داشت، آشنا شد و در بازگشت بر آن شد كه ديدهها و آموخته هاى خويش را جامۀ عمل بپوشاند و در قلمرو خويش، مركز دينى پرآوازهاى را سامان دهد. در اينجا با آوردن جريان مسافرت وى از دو منبع گزارشى آفريقايى، كوشش خواهد شد؛ اهميّت اين مسافرت تبيين گردد. نخستين منبع نوشته آقاى آدو بوهن (Adu boohn) از دانشگاه گانا با نام «مقالاتى در تاريخ غرب آفريقا» است و ديگرى از كتاب «مردم و امپراطوريهاى غرب آفريقا» نوشتۀ آقايان استرايد (Strid) و كارلاين ايفكا (Cdrolinc ifka) برگرفته شده است.
آقاى بوهن در مورد سفر حج منسا موسى مىنويسد:
«. . . در مورد هيچ يك از فعاليتهاى منسا موسى به مقدارى كه در مورد حج وى بين سالهاى 25 - 1324 نگارش يافته، نوشته نشده است. اين حج در سطحى انجام گرفت كه تا آن موقع بىنظير بود. وى قبل از حركت، مقدمات امر را از سرتاسر امپراطورى تهيه ديد. طبق نوشته العمرى؛ وى كشور مالى (Mali) را با تعداد حيرتانگيز صد بار شتر طلا (طبق گفته ابن خلدون 80 بار شتر) ترك كرد. همچنين گفته شد كه پانصد غلام پيشاپيش وى حركت مىكردند كه هركدام نيزهاى طلايى به وزن چهار پوند با خود حمل مىكردند. علاوه بر اين، وى هزاران نفر از هموطنانش را كه شامل غلامان براى حمل وسايل شخصى؛ سربازان جهت حراست از كاروان و كارمندان و اعيان بود به همراه خود برد. ملكۀ وى نيز در اين سفر به همراه پانصد نوكر و نديمه شركت جست.
منسا موسى، همراهان و كاروان نيانى (Niani) را از راه نيجر به سوى مِمٰا (Mema) ترك كرد و از آنجا از طريق تاقزا (Taghzz) به توت (Tuat) رهسپار شد و سپس در جهت شرق به