125مختلف را آوردم - كه گويندۀ آن سمت و جهت حرم را با اسم آنها مشخص نكرده است [ و فقط به ذكر سمت شرقى و دوم و سوم و. . . اكتفا كرده است].
در تعيين حدود حرم در اطراف مكه به آنچه مردم گفتهاند و اكنون معروف است، تكيه كردم كه عبارت بود از: سمت طائف از طريق عرفه (و از مسير پستى نَمِره) از راه عراق، از راه تنعيم و از طريق يمن.
فاصلههايى كه گفتيم براساس ذراع است كه در تعيين مقدار و تعداد مايل در مسافت قصر [ مسافت شرعى كه نماز مسافر در آن قصر مىگردد] معتبر است. و مقصود از ذراع، ذارع دست است چنانكه محبالدين طبرى در شرح كتاب «التنبيه» گفته و افزوده است كه «مقدار ذراع بيست و چهار انگشت و هر انگشت مساوى با شش حبّه جو است كه به هم چسبيده باشد.»
اين معنا را با خط خود وى ديدهام. نووى نيز در كتاب «تحرير التنبيه» به آن اشاره كرده ولى در تعيين مقدار انگشت، دچار اشتباه شده و گفته است: هر انگشت، مساوى با سه حبه جو است.
مقدار ذراع كه گفته شد مساوى با هفت هشتم ذراع پارچهفروشى است كه امروز در مصر و مكه معمول است. گروهى از علماى ما آن را در حضور من با دست اندازهگيرى كردند و سپس با حبۀ جو كه كوبيده و صاف شده، حساب كردند و مطابق نظر محبالدين طبرى و موافقان او درآمد [ هر ذراع بيست و چهار انگشت، و هر انگشت شش حبه جو]