94ساخته بودند، 1كسى كه قريش را نسبت به خزاعه حكومت و سلطه داده و مكه را تسليم آنان (قريش) ساخت رهبرى از بزرگان آنان يعنى «قصىّ بن كلاب» 2بود كه به زيركى، سياست و احتياط معروف گرديده بود. قصى رهبر و تاجرى با اموال فراوان بود كه نسبت به «بيت الحرام» عنايت و توجه داشت. وى حكومت قريش در اين شهر را تثبيت كرد و حتى قوم خويش را بر ساير قبايل نفوذ و سلطه داد. پس قصى را بايد اوّلين كسى دانست كه حكومت قريش را در مكّه برپا نمود.
چنانچه گفتۀ «مينگانا» (anagniM. A) را در مورد آنچه كه نرسى (iasraN) سريانى لاهوتى متوفى سال 485 ميلادى از هجومى كه «فرزندان هاجر» بر مكّه و بيتالله كردند، گزارشى صحيح بدانيم اين اوّلين خبرى است كه در يكى از كتب قديم دربارۀ (قريش) وارد شده و بدين علت اهميت خاص تاريخى دارد؛ زيرا به وجود قريش در شمال جزيرة العرب در قرن پنجم قبل از ميلاد اشاره مىنمايد كه در ميان قبايل عرب شمالى آنروز در (زبان) سريانى به نام (فرزندان هاجر) و (الإشماعيليين) معروف بودهاند و ما اين خبر را از قبل نمىدانستهايم (نمىشناختيم) .
اگر آنچه كه اخباريون از خزاعه و قصى و از تسلط قريش در مكه نقل كردهاند، صحت داشته باشد اين امر بدين معنا است كه روزگار قصى چندان از دوران اسلام دور نبوده و قريش در زمانى كه با ايام ولادت رسول خدا - ص - فاصلهاى نداشته بر اين سرزمين سلطه يافتهاند و از طرف ديگر اين كه وى برجستهترين و اوّلين رهبر آنان بوده است؛ زيرا اخباريون در مورد رهبرى از قريش كه به كارهاى منسوب به قصى قيام كرده باشد ياد نكردهاند.
لفظ «قريش» از نام مردى معروف به «جسل قريش» گرفته شده كه در متن حضرمى از دوران ملك (العزّ) پادشاه حضرموت آمده است 3