26بدارد، والسلام.»
سخنى انحرافى در بركت و هدايت كعبه
صاحب تفسير «المنار» دربارۀ آيات بيّنات و بركت بيت مىگويد:
«بركت درآيه ناظر به بركتهاى ظاهرى و هدايت در آن ناظر به بركتهاى معنوى است و جهانيان از اين دو نعمت ظاهرى و باطنى در كنار كعبه برخوردارند، همچنين آيات بينات را نيز به امور عادى تطبيق مىكند؛ يعنى مقام ابراهيم و امنيت بيت جزو آيات بيّن و نشانههاى روشن است و منظور از مقام ابراهيم، مكانى است كه حضرت ابراهيم - عليهالسلام - در آن عبادت و نيايش كرد و مردم را به حق دعوت نمود. اما مقام ابراهيم سنگى نيست كه حضرت روى آن پا گذاشته و اثر آن مانده باشد، بلكه مقام ابراهيم؛ يعنى معبد ابراهيم. و اين كه قرآن مىفرمايد: «واتَّخِذوا من مقامَ ابراهيم مصلّىً» 1؛ يعنى در معبد ابراهيمِ خليل نماز بگزاريد. و آنچه را امام رازى و ديگران گفتهاند كه مقام ابراهيم عبارت از سنگى است كه حضرت خليل - ع - بر روى آن پاگذاشت و اثر پاى حضرت بر آن نقش بست، ثابت نشده است.
و اگر چنين باشد، احتمالاً پيش از اين كه به صورت سنگ درآيد، ماده ترى گِل مانند بوده است و حضرت خليل روى آن پاگذاشته، آنگاه اثر پاهايش بر روى آن مانده، سپس چسبندگى پيدا كرده و به صورت سنگ درآمده است و به صورت فعلى نمايان گشته است» .
آنگاه ادامه مىدهد: «ثابت نشده كه در حَرَم حيوانات درنده كارى به حيوانات اهلى ندارند و كبوتران رم نمىكنند و علاوه بر آن در هر مكانى كه كسى كارى به حيوانات نداشته باشد، آنها احساس امنيت مىكنند (نظير مشاهد مشرفه و حرم ائمه - عليهمالسلام - زيرا كسى مزاحم آنها نيست و طبعاً آنها رم نمىكنند) .