181نيست.
نزديك باب ابراهيم يك در ورودى از شبستان غربى باز مىشود و در آنجا ستونهاى گچى وجود دارد. خليفه مهدى (محمد بن ابى جعفر منصور) در توسعه و تحكيم بناى مسجد بسيار كوشيده، و اين عبارت در بالاى ديوار شبستان غربى به يادگار فعاليتهاى آن خليفه منقوش است:
«بندۀ خدا محمد مهدى اميرالمؤمنين - كه خدا حالش را نيكو گرداند - به سال 167 به توسعۀ مسجدالحرام و تعمير آن جهت حجاج فرمان داد» .
كعبه
بناى چارگوش كعبه در وسط مسجدالحرام نمايان است. ارتفاع آن از سه جهت بيست و هشت ذراع و از جهت چهارم كه بين حجرالاسود و ركن يمانى باشد بيست و نه ذراع است. پهناى ديوار كعبه از ركن عراقى تا حجرالاسود پنجاه و چهار وجب و عرض ديوار مقابل آن (ركن يمانى - ركن شامى) نيز همان مقدار است. اما عرض دو ديوار ديگر در امتداد ركن عراقى تا ركن شامى و امتداد ركن شامى تا عراقى چهل و هشت وجب است. بيرون حجر كه مبدأ طواف از آن جا مىباشد صد و بيست وجب است.
بناى كعبه از سنگهاى سخت گندمگونى است كه با نهايت مهارت و استحكام روى هم قرار دادهاند؛ بطورىكه مرور دهور و گذشت زمان اثرى در آن نبخشيده. در كعبه بين حجرالأسود و ركن عراقى واقع شده و از آن تا حجر ده وجب فاصله است كه آن جا را ملتزم مىنامند و محل استجابت دعا است. ارتفاع در، از سطح زمين يازده وجب و نيم و طول آن سيزده وجب و پهناى آن هشت وجب است عرض ديوارى كه در بر آن نصب شده پنج وجب مىباشد. بازوها و عتبۀ فوقانى در، به طرز هنرمندانهاى با ورق نقره پوشيده شده و دو حلقۀ نقرهاى بزرگ روى در قرار دارد كه قفلى نيز بر آنها