269«ترد على احدهم القضيّة فى حكم من الاحكام فيحكم فيها برأيه ثم ترد تلك القضيّة بعينها على غيره فيحكُمُ فيها بخلاف قوله ثم يجتمع القضاة بذلك عند الامام الذى استقضاهم فيصوّب آرائهم جمعياً و إِلٰهُهُم واحد و نبيّهم واحد و كتابهم واحد. . .» . 1«دعوا و قضيّهاى نزديكى از ايشان برند و او رأى خود را در آن مىگويد. سپس همان قضيه و دعوا بر ديگرى عرضه كنند و او را برخلاف قاضى نخستين نظر مىدهد آنگاه نزد امامى كه آنان را پُست قضا نشانده گرد مىآيند و او رأى همه را صواب و درست مىشمارد حالى كه خداى آنان يكى است، پيامبرشان يكى است و كتابشان هم يكى است.»
(اين اختلاف براى چيست؟) خداگفته باهم خلاف كنند و آنان فرمان خدا را بردهاند؟ ! يا خدا آنان را از اختلاف نهى فرموده، نافرمانى او كردهاند؟ و يا آنچه خدا فرستاده دين ناقصى است كه خدا در كامل ساختن آن از ايشان يارى خواستند؟ و يا آنان شريك اويند و حق دارند بگويند و خدا بايد خشنود باشد؟ ويا دينى كه خدا فرستاده دين كاملى است پيامبر در رساندن آن كوتاهى نموده است در حالى كه خداوند فرمود:
«مافرّطنا فى الكتاب من شىٍ» . 2«و در آن بيان همه چيز هست.»
اين كلام كه همگى برهان و استدلال منطقى و مبتنى بر حصر عقلى است آنچنان محكم است كه هرگز خلل بدان راه ندارد. اين كلام، بسيارى از اختلاف نظرها وتوجيهات خنك آنها را ناموّجه مىسازد و مدلّل مىكند كه در آن موارد جز يكى نادرست است و يا احياناً همهشان ليكن