266ظلم و تعدّى به حقوق انسانها ممانعت مىكنند، وحدت آفرين و هماهنگ كنندهاند، ليكن حكومت طاغوت به علّت جور و ستم كه به انسانها روا مىدارد عامل تفرقه و جدايى است.
على - عليهالسلام - در يكى از خطبههايش قانون شكنى و ظلم و ستم را منتهى به اختلاف و تشتت دانسته و آن را به صورت تاوان غيرقابل جبران معرفى كرده است و در واقع، جامعه شناسانه به مسألهاى اجتماعى توّجه داده است.
«و امّا الظلم الذى لايترك فظلم العباد بعضهم بعضاً القصاص هناك شديد ليس هو جرحا بالمدى و لاضربا بالسياط و لكنّه مايستصغر ذلك معه فايّاكم و التلّون فى دين الله فان جماعة فيما تكرهون من الحق خير من فُرقة فيما تحبّون من الباطل و انّ الله لم يعط أحداً بفرقة خيراً ممّن مضى و لاممّن بقى» . 1«و امّا آن ظلم و ستمى كه واگذاشتنى نيست، ستم كردن بندگان است بر يكديگر كه قصاص در اين مورد بسيار دشوار است و آن قصاص زخمى نبود از كاردى كه به تن فروبرند و يا تازيانهاى كه بر بدن فرود آورند بلكه آن چيزى است كه اين نوع قصاص را در برابر آن بسيار خرد شمرند (يعنى: تاوان چنان ظلم وستم، تفرقه و اختلاف است) پس بپرهيزيد از تلوّن در رنگارنگى و اختلاف در دين خدا كه همراه جماعت بودن در حقّى كه آن را خوش نمىانگاريد بهتر است از پراكنده شدن به خاطر باطلى كه آن را دوست مىداريد و بدان دلبستهايد. و هرگز خداوند سبحان به كسى از گذشتگان و يا آيندگان كه جدايى و