228و استنباط طبيعى است، اين اختلافها ويژۀ فقه شيعى و فقه عامّه نيست.
فقيهان مذاهب مختلف عامّه نيز در مسائل بسيارى اختلاف ديدگاه دارند.
تدوين و نگارش آثارى كه فتاواى مختلف را يك‌جا گرد آورده عرضه كند از ديرباز مورد توجه فقيهان بوده است. اينگونه آثار در اطلاع معتقدان به جريانهاى فقهى گوناگون، سودمند است و در داوريها نيز كارآمد.
بهرحال زائر ايرانى در سفر حج با مسائلى رويارو است كه اطلاع از آنها نه در حدّ تخصّص بلكه در حدّ عمومى سودمند است، به مثل وى مى‌نگرد كه چون از مقابل نمازگزار بگذرد، مورد طعن قرار مى‌گيرد، يا مشاهده مى‌كند كه زائر مسلمان در مسجد به خواب مى‌رود و با صداى اذان برمى‌خيزد و به نماز مى‌ايستد، بدون اينكه وضو بگيرد، او «حىّ على خيرالعمل» را در اذانهاى آن ديار نمى‌شنود، و در سحرگاهان بجاى آن با «الصلوة خير من النوم» روياروست، چرا؟ اين نوشتار كوشيده است برخى از اينگونه مسائل را با نثرى روان و پردازشى دقيق عرضه كند و ديدگاه عالمان و فقيهان شيعه را درباره آنها عرضه كرده، گاه به ريشه‌هاى اين ديدگاهها توجه دهد.
آيا خواب ناقض وضو است؟ فصول اذان و اقامه چگونه است، عبور از مقابل نمازگزار، آمين پس از قرائت سوره حمد، قنوت، جمع بين نمازها، آيا بسم‌اللّه الرحمن الرحيم را در نماز بايد بلند خواند يا آهسته، نماز طواف و رمى جمرات از مسائلى است كه در اين كتاب با توجه به منابع و مدارك فقهى مذاهب مختلف، بررسى و عرضه شده است.