78امروز، براى حاجيان امرى عادى شده كه مبلغى به يك فقير بابت سهم او از قربانى مىپردازند سپس گوشت قربانى را دفن كرده و يا كنارى مىاندازند و مىروند؛ زيرا قربانى در منى فراوان است و مصرف كنندهاى وجود ندارد. او سپس مىنويسد: در حدود مطالعات من، كسى به جواز و يا عدم جواز، چنين عملى تعرّض نكرده است، با اين كه نياز به شناخت چنان حكمى لازم و ضرورى است. فقط در سال 1949 م حاجيان مصرى از جامع الأزهر در اين خصوص استفتاء كردند و اجازه خواستند به جاى قربانى پول آن را به فقير و محتاج بدهند و دانشمند با فضيلت شيخ محمود شلتوت در شماره چهارم سال نخست از رسالة الإسلام كه دارالتقريب، در قاهره صادر مىكند، فتوا داد كه ذبح قربانى واجب است هر چند كه در معرض سوزاندن و يا دفن در زير خاك قرار گيرد.32
شيخ مغنيّه پس از نشر اين فتوا از سوى شيخ شلتوت دو مقاله در همان رسالة الإسلام طى شمارههاى اوّل و دوّم سال دوّم بعنوان «هل تعبدنا الشرع بالهدى فى حال تيرك فيها للفساد» آيا شرع ما را به ذبح قربانى متعبّد مىكند در حالى كه آن براى تباهى و فساد، رها مىشود؟ نوشته و به بحثى با شيخ شلتوت - با رعايت ادب و نزاكت از سوى طرفين - پرداخته است.
خلاصۀ نظر شيخ شلتوت:
شيخ با استناد به آيات قرآنى و اشاره به احاديث صحيح راجع به اضحيّة، مدّعى است كه ريختن خون نوعى عبادت و عمل قرب آميز است و آن جز با ذبح حيوان و ريختن خون آن تحقّق نمىيابد پس، در انجام تكليف و قربانى، صدقۀ نقدى كافى نيست و مورد قبول شارع نمىباشد.
برخى آيات قرآنى به صراحت، قربانى را معيّن مىدارد بىآنكه بدل براى آن ذكر كند و برخى ديگر در صورت عجز از تهيّه قربانى، براى آن، عوض و بدل معرّفى مىنمايد و آياتى ديگر، مكلّف را بين قربانى و جز آن، مخيّر مىداند.
نكتۀ ديگر اين كه برابر آيات قرآن اوّلاً: مكان ذبح، حرم است و ثانياً: قربانىها از جملۀ شعائر الهى هستند كه حفظ حرمت آنها لازم و اهمال و بىتوجّهى در آن خصوص روا نمىباشد همانند أذان، با اين كه فريضه و واجب نيست ولى حفظ ظاهر، لازم است و هر گاه مردم شهر و يا روستايى از پخش آن، جلوگيرند با آنان مبارزه و مقاتله مىشود.
و همۀ فقها به دليل آيات قرآنى كه واضح و روشناند و براى تحقّق غرض شارع كه