115شده كه پيامبر به سه چيز دستور داد: يكى هم اينكه فرمود مشركين را از جزيرةالعرب بيرون كنيد». 1
3 - شهيد اوّل:
«براى ذمى جايز نيست كه در حجاز و جزيرةالعرب سكونت كند و حد آن از عدن تا عبادان از لحاظ طول و از تهامه تا شام از لحاظ عرض است.» 2
4 - علامه حلى:
«بر مشرك از ذمى و حربى جايز نيست كه در حجاز سكونت كند و اجماع بر آن قائم است، زيرا ابن عباس از پيامبر نقل كرده كه به سه چيز وصيت نمود از جمله فرمود: مشركين را از جزيرةالعرب اخراج كنيد و فرمود: دو دين در جزيرةالعرب جمع نمى‌شود. 3 باز علامه حلى مى‌گويد: جايز نيست براى كافر حربى و يا ذمى كه در حجاز ساكن شود اجماعاً.» 4
5 - شهيد ثانى:
«قول به اينكه اهل ذمه نمى‌توانند در حجاز سكونت كنند به مشهور نسبت داده شده و از طرق ما روايتى در اين مورد در دست نيست اما در تذكره براى اين مسأله، ادعاى اجماع شده است بنابراين، عمل به آن متعين است و اقوى اين است كه سكونت آنها در مطلق حجاز حرام است كه شامل مكه و مدينه وطايف و شهرهاى ميان آنها مى‌شود.
چون عرف و لغت به آن دلالت دارد». 5
6 - صاحب جواهر:
«وطن گرفتن يهود و نصارى در حجاز بنا به مشهور جايز نيست بلكه در «منتهى» ادعاى اجماع شده و از مبسوط و تذكره هم نقل اجماع شده است و همان حجت در مسأله است به علاوه سيره قطعيه داريم كه ممكن است از آن نيز استفاده اجماع شود.
مضافاً بر اينكه خبر دعائم 6 و خبر ابن‌جراح كه از طريق عامه نقل شده بر آن دلالت دارد». 7
ب - اقوال علماى سنى
1 - ابن قدامه:
«جايز نيست براى احدى از كفار كه در حجاز ساكن بشوند. مالك و شافعى نيز همين عقيده را دارند جز اينكه مالك گفته است كه آنها بايد از همۀ ارض عرب، كوچ داده شوند، زيرا كه پيامبر خدا فرموده دو دين در جزيرةالعرب جمع نمى‌شود». 8
2 - ابوالحسن ماوردى:
«مشرك از ذمى و معاهد نمى‌تواند در حجاز سكونت كند. البته ابوحنيفه آن را جايز