110افزايش فضاى عرض حوض، از سمت شرق حوض رخ داده، اما محدودۀ غربى حوض به دقت حفظ شده است. تنها هدف سمهودى اين بوده كه خواسته به اين نكته گوشزد كند كه اگر نمازگزار قصد ايستادن دقيق در همان مكانى را دارد كه پيامبر(ص) در آن مىايستادند، بايد كمى به سمت راست قبله متمايل شود. عبارت سمهودى چنين است:
«فعلمنا بذلك أن المصلى الشريف في جانب الحفرة الغربي، وأن ما يلي المشرق منها ليس منه». (سمهودى، ج2، ص93، تحقيق: قاسم السامرائى، اول، 1422ق.)
«بدين ترتيب دانستيم كه مصلاّى شريف نبوى، در سمت غربى گودال واقع شده و آن قسمتى كه در سمت مشرق اضافه شده، جزو مصلاّ به شمار نمىرود.»
زمانى كه محراب كنونى را جلوى آن ساختند، به موازات عرض كامل اين حوض، آن را بنا كردند. با اين وجود كسى كه بخواهد در محل مصلاّى حضرت رسول(ص) بايستد، بايد در سمت راست محراب و در داخل حوض بايستد نه خارج از آن؛ بدين ترتيب، سوء برداشت برخى از مورخان از سخن سمهودى آشكار شد. همچنين مشخص گرديد كسانى كه معتقدند سجده كننده در اين مكان، پيشانى خود را در قدمگاه پيامبر گرامى مىگذارد، كاملاً دچار اشتباه شدهاند.
ستونها (أسطوانات - أساطين):
أسطوانات يا أساطين؛
جمع أسطوانه يا أسطوان و معناى آن عبارت است از ستونىكه بر روى آن سقف، ساختمان بنا شود. تفاوت اسطوانه و عمود در اين است كه معمولاً اسطوانهها با مصالح ساخته مىشوند اما جنس عمود از سنگ است. 1 عربزبانان به عمود، «لائطه» نيز مىگويند. وجه تسميۀ آن نيز فرورفتن بخشى از آن در زمين است. اين واژه در حديث معاوية بن قرّه نيز ذكر شده است:
«ما يسرني أني طلبت المال خلف هذه اللائطة وأن لي الدنيا». 2
«آنچه مرا خشنود مىكند اين است كه من پشت اين ستون مال را طلب كردم و اكنون دنيا را دارم.»
در دوران حيات پيامبرخدا(ص) در مسجد النبى و در سمت قبله، 27 ستون وجود داشت.