104اين گودال يا حوضى‌كه علامت محراب پيامبر(ص) بود، تا زمان سمهودى نيز وجود داشت. اما ميزان عمق آن نسبت به كف روضه، از قبل بيشتر شده بود. سمهودى گويد:

«اين حفره هم اكنون شبيه حوضى مربع شكل است كه تا كف آن يك پله مى‌خورد. طول آن دو ذراع و نيم، به اضافۀ يك هشتم ذراع، عرض آن دو ذراع و نيم، به‌علاوۀ يك شانزدهم ذراع است. اما در نوسازى بعد از آتش‌سوزى بيش از يك شانزدهم ذراع به طول آن و به همين اندازه به عرض آن اضافه كردند.» (سمهودى، ج2، ص94، تحقيق: قاسم السامرائى، اول، 1422ق.).

سمهودى از فحواى سخن ابن زباله در تعيين مكان محراب و فاصلۀ بين محراب و منبر شريف، يا فاصلۀ ميان محراب و ستون عايشه يا فاصلۀ بين محراب و ستون توبه، كه بيانش گذشت، برداشت كرده است كه بخش غربى حفره، همان محدودۀ اصلى مصلاّى شريف نبوى است. از اين رو، به اندازه گيرى فاصلۀ منبر و حفره و اندازه گيرى فاصلۀ بين اتاق پيامبر(ص) و حفره اقدام كرده است. نتايج نشان داده كه سمت غربى آن حفره، در واقع با آنچه ابن زباله و ديگران در مورد مكان مصلاّى شريف نبوى گفته‌اند، مطابقت دارد. (سمهودى، ج2، ص94، تحقيق: قاسم السامرائى، اول، 1422ق.).

براى سمهودى روشن است‌كه حوض يا گودالى‌كه در مكان مصلاّى پيامبر(ص) - در هنگام امامت مسلمانان - قراردارد، از محل ايستادن حضرت رسول(ص) در زمان حيات خود ايشان مرتفع‌تر است؛ زيرا سطح زمين بالا آمده است. اما سطح آن گودال به سطح مصلاى شريف پيامبر(ص) در زمان ساخت نزديك تر است. والله اعلم. (سمهودى، ج2، ص96، تحقيق: قاسم السامرائى، اول، 1422ق.) ¹

طبق گفتۀ بدر بن فرحون، (بدر بن فرحون، ص28، بى‌تا.) برخى از علما و دانشمندان از اين