62به فرو پاشى حاكميت عثمان شد و مردم مصرانه از على(ع) خواستند تا به امر حكومت و حاكميت بيانديشد وآن را بپذيرد كه خود آن حضرت مى‌فرمايد:

«فَمَا رَاعَنِي إِلَّا وَ النَّاسُ كَعُرْفِ الضَّبُعِ إِلَيَّ يَنْثَالُونَ عَلَيَّ مِنْ كُلِّ جَانِبٍ حَتَّى لَقَدْ وُطِئَ الْحَسَنَانِ وَ شُقَّ عِطْفَايَ مُجْتَمِعِينَ حَوْلِي كَرَبِيضَةِ الْغَنَمِ فَلَمَّا نَهَضْتُ بِالْأَمْرِ نَكَثَتْ طَائِفَةٌ وَ مَرَقَتْ أُخْرَى وَ قَسَطَ آخَرُونَ كَأَنَّهُمْ لَمْ يَسْمَعُوا اللَّهَ سُبْحَانَهُ يَقُولُ تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ بَلَى وَ اللَّهِ لَقَدْ سَمِعُوهَا وَ وَعَوْهَا وَ لَكِنَّهُمْ حَلِيَتِ الدُّنْيَا فِي أَعْيُنِهِمْ وَ رَاقَهُمْ زِبْرِجُهَا». ¹

«هيچ عاملى مرا بر پذيرش خلافت برنيا نگيخت جز اينكه ديدم مردمى پيرامونم گرد آمده ا ند و همانند موهاى دور گردن كفتار از هر طرف به سويم مى‌شتافتند تا اينكه حسنينم زير دست و پا رفته و دو سوى جامه‌ام پاره شد. همچون گله‌هاى گوسفند پيرامونم را محاصره كردند. اين بود كه پذيراى خلافت شدم و آنگاه كه خلافت را پذيرفتم، گروهى پيمان شكستند (اصحاب جمل) و عده‌اى از دين خارج شدند (خوارج) و برخى ظالمانه يورش آوردند (معاويه و امويان). اينان گويا كلام خدا را نشنيده‌اند آنجا كه مى‌فرمايد: اين سراى آخرت را براى كسانى قرار داده‌ايم كه در زمين برترى طلبى نكنند و به فساد در زمين نپردازند و عاقبتِ نيك از آنِ پرهيزگاران است. آرى، شنيدند ولكن دنيا در نظرشان شيرين آمد و زيورهاى دنيا آنان را فريب داد.»

با اين توضيح، سه جبهه در برابر آن حضرت گشوده شد؛ جمل، صفين، نهروان. امام مجتبى(ع) در كنار پدر بزرگوارش على(ع) در جمل شركت داشت و به تهيۀ نيرو و ساماندهى امور جنگ مى‌پرداخت.

هنگامى كه ابوموسى اشعرى فرماندار كوفه با فرستادگان امام على(ع) براى مقابله با شورش داخلى جمل، همكارى نكرد، امام على فرزند خود امام حسن مجتبى(ع) را به اتفاق عمار ياسر همراه با نامه‌اى به كوفه اعزام كرد. آن حضرت با سخنرانى خود در مسجد كوفه توانست 10/000 نفر را به ميدان جنگ بر ضد جمليان بكشاند. ²

امام حسن(ع) ، قبل از جنگ جمل سخنرانى كرد و على(ع) وى را در اين جنگ، به ميمنه (سمت راست) سپاه فرستاد و فرماندهى را برعهده‌اش نهاد. ³

نيك مى‌دانيم كه ماجراى جمل چگونه شكل گرفت اما مهم آن است كه اميرمؤمنان على(ع)، به عنوان امام مسلمين و خليفه، مورد قبول مسلمانان بود و در صورتى كه عليه آن