162
حرمين شريفين در كتاب «الاشارات الى معرفة الزيارات» على بن ابى بكر هروى
احمد خامه يار
مقدمه
كتاب «الاشارات إلى معرفة الزيارات» ، تأليف على بن ابى‌بكر هروى (درگذشته 611 ق.) ، صوفى و جهانگرد نيمۀ دوم سدۀ ششم هجرى، از مهم‌ترين منابع كهن مزارشناسى اسلامى به شمار مى‌آيد. اگر كتاب لطائف الأذكار تأليف ابن مازه (درگذشته 566 ق.) را كه اخيراً به كوشش آقاى رسول جعفريان منتشر شده و بيشتر به يك سفرنامه و مناسك‌نامه حج نزديك است، استثنا كنيم، كتاب اشارات هروى را مى‌توانيم نخستين منبع موجود به شمار آوريم كه به معرفى زيارتگاه‌هاى جهان اسلام مى‌پردازد.
اين كتاب براى نخستين بار به كوشش ژانين سوردل - تومين 1، مصحّح و شرق‌شناس زن فرانسوى، به صورت مناسبى تصحيح انتقادى شده و «المعهد الفرنسي للدراسات العربية بدمشق» ( \ پژوهشكده فرانسوى مطالعات عربى در دمشق) آن را در سال 1953 ميلادى منتشر كرده است. يك بار نيز به كوشش دكتر على عمر، استاد تاريخ و تمدن اسلامى در دانشگاه منيا در مصر، بر اساس تصحيح ژانين سوردل - تومين، از سوى مكتبة الثقافة الدينيه در قاهره، در سال 1423 ق. / 2002 م منتشر شده است.
ابوالحسن على بن ابى‌بكر بن على هروى، در اصل هراتى است اما زادۀ موصل و ساكن حلب بوده و بخش قابل توجهى از عمر خود را به مسافرت سپرى كرده است. ابن خلكان